کاربست معناشناسی تاریخی در تحلیل معنای حنیف در قرآن کریم | ||
| پژوهش های قرآن و حدیث | ||
| دوره 56، شماره 1، شهریور 1402، صفحه 91-106 اصل مقاله (710.62 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jqst.2023.347186.670052 | ||
| نویسنده | ||
| محمد حسن صانعی پور* | ||
| دانشیار، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه کاشان، کاشان ، ایران | ||
| چکیده | ||
| واژۀ «حنیف» از جمله مفردات قرآنی است که علیرغم اتفاقنظر مفسران و لغتشناسان قرآنی در معنای آن، اما در بعد معناشناسی آن اختلافنظر جدی بین علما و اندیشمندان اسلامی از یک طرف و واژهپژوهان زبانهای سامی و مستشرقان از طرف دیگر وجود دارد. با اندکی تأمل و دقت در آثار و مکتوبات لغتشناسان و علمای غیرمفسر و غیر قرآنپژوه نیز آراء و نظراتی متفاوت و ضد و نقیض نیز قابل پیجویی است که همگی نشان از پیچیدگی معنایی این مفرده دارد. در این مقاله بر آن هستیم تا همۀ آراء و نظرات متفاوت اندیشمندان فوقالذکر را گردآوریم و با بهرهگیری از نظریه های معناشناسی تاریخی این اختلاف را ریشهیابی و تبیین علمی کنیم. بر این اساس معنای واژۀ «حنیف» در دستگاه تصوری علمای مسلمان متأثر از معناسازی جدید قرآنی این واژه، معنایی متفاوت از دستگاه تصوری جاهلی، یهودی و مسیحی دارد و واژۀ «حنیف» پس از بهینهسازی معنایی توسط «قرآن» در بین مسلمان مسیر معنایی کاملاً متفاوت از معنای متداول در بین جاهلیت، یهودیت و مسیحیت یافته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| الهیات تطبیقی؛ بهینه سازی معنایی؛ حنیف؛ قرآن؛ معناشناسی تاریخی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 784 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 581 |
||