ژئوشیمی عناصر نادر خاکی، کاربردها و چالشهای زیستمحیطی: مطالعه موردی توده نفودی معدن مس سونگون، ورزقان، شمالغرب ایران | ||
| محیط شناسی | ||
| مقاله 3، دوره 49، شماره 3، پاییز 1402، صفحه 297-320 اصل مقاله (1.33 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jes.2023.357318.1008397 | ||
| نویسندگان | ||
| علی شاهی1؛ غلامرضا قدمی* 1؛ محمد پوستی1؛ محمد فدائیان2 | ||
| 1گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران | ||
| 2گروه زمین شناس، دانشکده علوم، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| عناصر نادر خاکی بهدلیل خواص منحصر به فرد کاتالیزور، مغناطیسی و نوری آنها مجموعه عظیمی از کاربردهای تکنولوژیکی را شامل میشوند. آلودگی زیستمحیطی REEها در نتیجه کاربرد وسیع آنها بهطور چشمگیری افزایش یافته است. کانیهای عمدتاً حاوی ایتریم وHREE ها عبارتند از: گادولینیت، زنوتایم، سامارسکیت، یوکسنیت، فرگوسونیت، ایتروتانتالیت، ایتروتانگستیت، ایتریالیت. کانیهایی که عمدتاً حاوی LREE هستند عبارتند از: باستنازیت، مونازیت، آلانیت، لوپاریت، آنسیلیت، پاراسیت، لانتانیت، شوینیت، سریت، استیلولیت، بریتولیت، فلوسریت و سریانیت. ارزیابی غلظت عناصر خاکی نادر در معدن مس سونگون و پتانسیل بالقوه اقتصادی و زیستمحیطی آنها، هدف از این پژوهش میباشد که برای این منظور، مطالعات میکروسکوپی و آنالیزهای شیمیایی بر روی نمونههای برداشتشده انجام شد. بعضی از کانیهایی که در توده نفوذی معدن مس سونگون، پتانسیل میزبانی عناصر خاکی نادر را دارند عبارتند از: آپاتیت، زیرکن، کانیهای کربناتی، کانیهای رسی، روتیل، اسفن، سریسیت، سوسوریت، کانیهای اپاک، اپیدوت، لیمونیت و مولیت. مقدار میانگین عناصر سریم (79 ppm)، یوروپیم (1.41 ppm)، لانتانیم (38 ppm)، نئودیمیم (29 ppm) و پرازئودیمیم (8.47 ppm) در سنگهای توده نفوذی معدن مس سونگون نسبت به مقدار متوسط سنگهای پوسته، افزودگی دارند. همچنین مقدار میانگین عناصر دیسپروزیم (2.05 ppm)، اربیم (1.01 ppm)، گادولینیم (3.28 ppm)، اسکاندیم (5.7 ppm)، ساماریم (3.87 ppm)، تربیم (0.4 ppm)، ایتریم (7.3 ppm) و ایتربیم (0.6 ppm)، نسبت به مقدار کلارک، کاهیدگی دارند. REEها براساس نمودار آنالیز خوشهای، گروههای مهم زیر را شامل میشوند: - ایتریم، ایتربیم، اربیم، اسکاندیم و تربیم. - گادولینیم، ساماریم و دیسپروزیم. - نئودیمیم و پرازئودیمیم. - سریم و لانتانیم. | ||
| کلیدواژهها | ||
| عناصر نادر خاکی؛ کاربردهای تکنولوژیکی؛ آلودگی زیستمحیطی؛ معدن مس سونگون؛ نمودار آنالیز خوشهای | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,297 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 702 |
||