ارزیابی مقایسهای میزان دلیلیت برهان نظم از دیدگاه شهید صدر و شهید مطهری | ||
| مجله علمی " فلسفه دین " | ||
| دوره 20، شماره 4، زمستان 1402، صفحه 287-298 اصل مقاله (438.81 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpht.2023.357342.1005960 | ||
| نویسندگان | ||
| الهه مقدم منش1؛ حسین حجت خواه* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری مبانی نظری اسلام، دانشکده معارف و اندیشه اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2گروه مبانی نظری اسلام، دانشکده معارف و اندیشه اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| برهان نظم، با تقریرهای متفاوت و از مناظر مختلف، مورد توجه دانشمندان قرار گرفته است. متفکران اسلامی درباره ارزش این برهان بر اثبات وجود خداوند اختلاف نظر دارند. برخی فلاسفه بر این باورند که استدلالهای مبتنی بر نظم ارزش برهانی ندارند و از استحکام کافی برای اثبات و شناخت خداوند برخوردار نیستند. در مقابل، گروهی از متکلمان از این برهان دفاع و بر امتیازهای ویژه آن تأکید کردهاند. این پژوهش، با روش توصیفیـ تحلیلی و انتقادی بر آن است که میزان دلیلیت برهان نظم به منزله عمومیترین راه خداشناسی را از دیدگاه دو اندیشمند معاصر، آیتالله مرتضی مطهری و آیتالله سید محمدباقر صدر، ارزیابی کند تا بدین وسیله امکان اثبات و شناخت خداوند با تقریرهایی از برهان نظم، که بیشترین میزان اتقان را دارند، فراهم شود. نتیجه آنکه، تقریر شهید صدر از برهان نظم مبتنی بر نظریه «منطق ذاتی» است که وی در معرفتشناسی اتخاذ کرده است و با توجه به اشکالهایی که تقریرهای دیگر برهان نظم، از جمله تقریر مبتنی بر «منطق عقلی»، با آن مواجهاند به نظر میرسد راهی که شهید صدر پیشنهاد داده بهترین راهی است که برای اعتبار بخشیدن به برهان نظم به منزله یک برهان دقیق فلسفی وجود دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| استقرا؛ برهان نظم؛ دلیلیت؛ شهید صدر؛ شهید مطهری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,005 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 465 |
||