بررسی تأثیرات منفی فعالیتهای طبیعتگردی بر مناطق تحت حفاظت و ارائة راهبردهای بهینه (مطالعة مناطق تحت حفاظت استان تهران) | ||
| نشریه محیط زیست طبیعی | ||
| دوره 76، ویژه نامه مناطق تحت حفاظت، زمستان 1402، صفحه 129-146 اصل مقاله (765.31 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jne.2023.360718.2561 | ||
| نویسندگان | ||
| پروانه سبحانی* ؛ حسن اسماعیل زاده؛ شهین دخت برق جلوه | ||
| گروه برنامهریزی و طراحی محیط، پژوهشکدة علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| مناطق تحت حفاظت از نظر تنوع زیستی و دارا بودن قابلیتها و جاذبههای فراوان، یکی از مهمترین مقاصد طبیعتگردی محسوب میشوند. از آنجا که فعالیتهای گردشگری و طبیعتگردی همواره منجر به سود اقتصادی و توسعة محیطزیست نمیگردد، ضرورت بررسی تأثیرات منفی فعالیتهای طبیعتگردی در این مناطق را الزامی میدارد. بدینمنظور در این مطالعه از روش دلفی و مدل SWOT-ANP جهت بررسی تأثیرات منفی فعالیتهای طبیعتگردی بر تیپهای چهارگانه مناطق تحت حفاظت استان تهران و ارائة راهبردهای بهینه اقدام گردید. براساس نتایج بهترتیب بیشترین میانگین تأثیرات منفی طبیعتگردی در پارک ملی لار شامل توسعة بدون برنامهریزی فعالیتهای طبیعتگردی، کاهش مراتع پرتراکم بهدلیل بوتهکنی، لگدکوبی و فقدان نظارتهای کافی، و در منطقة حفاظت شده جاجرود روند تغییرات کاربری اراضی/پوشش، بهدلیل توسعة زیرساختهای طبیعتگردی و افزایش تقاضای جوامع شهری به توسعة فعالیتهای تفرجی میباشد. در اثر طبیعی ملی تنگه واشی نیز بیشترین تأثیرات منفی شامل افزایش آلودگیهای محیطی بهدلیل تعداد بالای طبیعتگردی نسبت به وسعت و امکانات منطقه، و در نهایت در پناهگاه حیات وحش کاوده بیشترین میانگین به افزایش شکار غیر مجاز حیات وحش بهدلیل فقدان مکانیسمهای نظارتی اختصاص یافته است. در ادامه برای کنترل این تأثیرات به انتخاب راهبردهای بهینه از طریق بررسی نقاط قوت، ضعف، فرصتها و تهدیدها بر اساس نظرات کارشناسان اقدام شد، که شامل راهبرد تهاجمی-رقابتی (SO) در پارک لار، راهبرد تدافعی (WT) در منطقة جاجرود و راهبرد تنوع (ST) در اثر ملی تنگهواشی و پناهگاه کاوده میباشد که باید در برنامهریزی و تصمیمگیری، مورد توجه مدیران قرار گیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تأثیرات منفی؛ روش دلفی؛ فعالیتهای طبیعتگردی؛ مناطق تحت حفاظت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 808 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 497 |
||