ارزیابی اثرات زمینساخت گسلی بر ژئومورفولوژی حوضه زنجانرود با استفاده از تکنیکهای دورسنجی و ژئومورفومتری | ||
| پژوهش های جغرافیای طبیعی | ||
| مقاله 5، دوره 55، شماره 2، تابستان 1402، صفحه 89-110 اصل مقاله (3.8 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jphgr.2023.354037.1007741 | ||
| نویسندگان | ||
| ابوالقاسم گورابی* ؛ مجتبی یمانی؛ شیرین محمدخان؛ سیدجواد حسینی | ||
| گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| ژئومورفولوژی حوضه زنجانرود متأثر از زونهای تکتونیکی فعّال حاصل از عملکرد تعاملی گسلهای سلطانیه، زنجان، طارم، منجیل و گسلهایی است که در این پژوهش مورد بررسی دقیقتر قرار گرفتهاند. تعامل این گسلها این حوضه را به شکل یک فلات کوچک مرتفع ناهمگون نسبت به مناطق پیرامونی و محل مناسبی برای استقرار سکونتگاههای انسانی ساخته است. در این پژوهش برای کشف تأثیر تکتونیک بر ژئومورفولوژی حوضه از تکنیکهای دورسنجی و ژئومورفومتری جهت شناسایی خطوارهها و شواهد زمینساختی استفاده شده است. خطوارهها پس از بررسی به کمک تکنیکهای دورسنجی، ژئومورفومتری و میدانی تبدیل به نقشه شدهاند. سپس با تحلیل و تفسیر شواهد، ارتباط الگوی دینامیک گسلها کشف و اثرات آن بر مورفولوژی لندفرمهای مختلف با تأکید بر نو زمینساخت تعاملی شبکههای زهکشی - گسلها ارائه شدهاند. نتایج نشان میدهد که تکتونیک فعّال گسلها به سمت مرکز حوضه و محل زنجانرود متمرکز است. از طرفی تبعیت مورفولوژی و روندهای توپوگرافیک مختلف حوضه و همچنین کانال زنجانرود و بسیاری از زهکشها با خطوارههای استخراجی به کمک تکنیکهای ژئوومورفومتری، بهوضوح کارایی ژئومورفومتری جهت ارزیابی و اثبات تأثیر زمینساخت بر ژئومورفولوژی حوضهها را نمایان میسازد. اگر چه زلزله مخربی در منطقه گزارش نشده؛ ولی وجود شواهد مورفولوژیک و قطع نهشتههای کواترنر تا هولوسن بیانگر تغییر شکل فعّال منطقه هستند. برایناساس به نظر میرسد سیستمهای گسلی حوضه پتانسیل ایجاد زمینلرزههای با بزرگایی بسیار بالاتر از آنچه تاکنون رخ دادهاند را دارند که این حاکی از ضرورت برنامهریزی بر مبنای مطالعه دقیق گسلهای منطقه است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تکتونیک فعّال؛ زنجانرود؛ ژئومورفومتری؛ ناهنجاری؛ هیدرو ژئومورفولوژی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 820 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 725 |
||