فایدهگرایی و جدال متافیزیک و واقعیت؛ تأملی بر مفهوم حق | ||
| فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران | ||
| دوره 54، شماره 2 - شماره پیاپی 38، تابستان 1403، صفحه 1091-1111 اصل مقاله (545.17 K) | ||
| نوع مقاله: علمی-پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jplsq.2021.311558.2589 | ||
| نویسندگان | ||
| ام البنین محمدی نژاد1؛ مهدی شهابی* 2؛ سید محمد صادق احمدی3؛ محمدشریف شاهی4 | ||
| 1دانشجوی دوره دکتری تخصصی حقوق عمومی، گروه حقوق عمومی و بینالملل، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران | ||
| 2دانشیار گروه حقوق ، دانشگده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان ، اصفهان ، ایران | ||
| 3دانشیار گروه حقوق عمومی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران | ||
| 4استادیار گروه حقوق عمومی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران | ||
| چکیده | ||
| در سدۀ هجدهم میلادی، در چارچوب مدرنیتۀ حقوقی که چارچوبی ارزشگراست و مفهوم «حق» را بهعنوان مفهومی انتزاعی و متافیزیکی مورد توجه قرار داده است، نظریۀ فایدهگرایی با استقبال از روش مشاهدۀ تجربی در تحلیلهای حقوقی و توجه به جنبه و کارکرد اجتماعی-اقتصادی حق، بهعنوان یک نظریۀ مستقل مطرح و چالش چگونگی تعامل میان متافیزیک و واقعیت را موجب شد. پژوهش حاضر بهدنبال بررسی این موضوع است که نظریۀ فایدهگرایی چه نسبتی میان متافیزیک و واقعیت و بالتبع چه تحلیلی از ماهیت حق دارد؟ اصل «تحصیل بیشترین رفاه برای بیشترین افراد»، در اندیشة فایدهگرایی، بهخودیخود میتواند چالشی جدی برای مفهوم حق در این اندیشه باشد؛ گویا، فایدهگرایی، قربانی کردن فرد و منافع او (حقوق منتج از نظریۀ حقوق طبیعی مدرن) را برای خیر و رفاه بیشتر مجاز و لازم میداند. اما دقت در نظریات فایدهگرایان نشان میدهد که این نظریه، تنها با ذهنیت گرایی موجود در اندیشۀ حقوق طبیعی مدرن مخالف است؛ بهعبارت دیگر، در بررسی مفهوم حق، صرفاً، تقدم متافیزیک بر واقعیت را برنمیتابد و به همین دلیل، میتواند سازگار با برداشتی نوعی از حق باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حق؛ حقوق طبیعی مدرن؛ فایده؛ فایدهگرایی؛ متافیزیک؛ واقعیت. | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,141 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 978 |
||