تعیین سرعت جریان آب در لایههای مخزن سد لتیان به کمک فناوری پرتونگاری مقطعی صوتی | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 54، شماره 6، شهریور 1402، صفحه 859-875 اصل مقاله (2.17 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2023.358568.669491 | ||
| نویسندگان | ||
| رضا حسین زاده اصل1؛ مهدی یاسی* 2؛ مسعود بحرینی مطلق3 | ||
| 1دانشجو دکتری سازههای آبی، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی کرج، دانشگاه تهران، کرج، ایران | ||
| 2دانشیار، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی کرج، دانشگاه تهران، کرج، ایران. | ||
| 3استادیار، پژوهشکده مطالعات و تحقیقات منابع آب، موسسه تحقیقات آب، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| فناوری پرتونگاری مقطعی صوتی یک روش پیشرفته از شاخههای دانش سنجش از دور است که در سالهای اخیر توسط محققان متعددی برای اندازهگیری سرعت جریان و دما در محیطهای آبی مختلف مورد استفاده و تأیید قرار گرفته است. هدف از این پژوهش، امکانسنجی استفاده از این فناوری در مخازن سدها، برای اندازهگیری سرعت جریان در لایههای مختلف است. اساس این روش بر محاسبه و ثبت زمان پیمایش پرتوهای صوتی در محیط آبی از جمله مخزن سد است. در گام اول انتشار امواج صوتی از ایستگاه اول به ایستگاه دوم شبیهسازی شد. سپس با توجه به پرتوهای رهگیری شده، زمانهای پیمایش بهدست آمده و حل مسئله معکوس با روش تنظیمشده، سرعت جریان میانگین و سرعت جریان لایهای محاسبه شد. در این پژوهش دو ایستگاه صوتی با انتقال دوسویه با بسامد 10 کیلوهرتز در مخزن سد لتیان در اول آبان 1399 قرار داده شد. 5 لایه در عمق با فاصله ده متر انتخاب شد. نتایج حل مسئله معکوس تنظیمشده نشان داد که حداکثر سرعت 0006/0 متر بر ثانیه در لایه اول (عمق 0 تا 10 متر) رخ میدهد. برای سرعت لایههای 2 تا 5، به ترتیب سرعتهای 0003/0، 0001/0، 0002/0، 0001/0 بر ثانیه محاسبه شد که با توجه به سرعت نزدیک به صفر مخزن سد در لحظه دادهبرداری با تقریب خوبی سرعت جریان بهدست آمد. پیشنهاد میشود در مطالعات آینده دادهبرداری در زمان باز بودن دریچههای تخلیه آب انجام گیرد تا بتوان نتیجه را با نتایج حاصل از این پژوهش مقایسه کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پرتونگاری مقطعی صوتی؛ ساختار لایهای سرعت جریان؛ سد لتیان؛ مسئله معکوس | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,515 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 833 |
||