عوامل موثر بر تحولات معماری اوایل قاجار منطقهی آذربایجان در بازخوانی فرایند شکل-گیری مدرنیته در معماری ایران | ||
| نشریه هنرهای زیبا: معماری و شهرسازی | ||
| مقاله 5، دوره 27، شماره 4، زمستان 1401، صفحه 51-61 اصل مقاله (4.33 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfaup.2023.350871.672820 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد حسن خادم زاده* 1؛ محمد شیخی ایلانلو2 | ||
| 1استادیار گروه معماری، دانشکده معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 2کارشناس ارشد مطالعات معماری ایران، گروه معماری، دانشکده معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با نگاهی انتقادی بر روایت های موجود از نحوه شکلگیری مدرنیته در معماری ایران، در تلاش است تا روایتی نو از طریق شناخت مولفههای موثر و تبیین نحوه تأثیر آنها بر این فرایند ارائه دهد. با توجه به یافته های اولیه به عنوان فرضیه تحقیق، میتوان تحولات صورت گرفته در معماری آذربایجان در اوایل قاجار (قرن 19م) را هم راستا با فرایند شکل گیری مدرنیته در معماری ایران دانست. لذا سوال کلیدی پژوهش این است که تا چه میزان میتوان آغاز ورود مفاهیم مدرن به معماری ایران را ناشی از درک نیاز به آن، توسط سران و سیاستمداران روشنفکر در آذربایجان دانست؟ این تحقیق به روش تفسیری- تاریخی با استناد به منابع دست اول، داده های جمعآوری شده را در سه مرحله (آگاهی یافتن از معماری نوین دنیا بخصوص جهان غرب، احساس نیازبه آن و اقدام مشابه) مورد تحلیل قرار داده تا به مرحله ی اشباع نظری متکی بر دادهها برسد. بر طبق این بررسی و تحلیلها، عوامل زمینهای (جنگ با روسیه و موقعیت ژئوپلیتیکی آذربایجان) و افرادِ تأثیرگذار (عباس میرزا، روشنفکران ایرانی اوایل قاجار، مشاوران خارجی و حتی فتحعلیشاه) در شکلگیری فرایند مدرنیته در معماری آذربایجان نقش اصلی را عهده دار بوده اند. پیامد این فرایند در دو بخش کلی اصلاح نواقص کاربریهای موجود و ایجاد بناها با کاربریهای جدید مورد نیاز در آذربایجان، بررسی و معرفیشدهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مدرنیته؛ معماری ایران؛ اوایل قاجار؛ معماری آذربایجان؛ روشنفکران ایرانی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,202 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,316 |
||