مهمترین ویژگیهای مشرب عرفانی روزبهان(با تکیه بر عبهرالعاشقین) | ||
| مجله ادیان و عرفان | ||
| دوره 55، شماره 2، آذر 1401، صفحه 506-487 اصل مقاله (567.6 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jrm.2023.355149.630422 | ||
| نویسندگان | ||
| سمیرا بختیاری نسب1؛ خیرالله محمودی* 2 | ||
| 1مدرس مرکز حافششناسی؛ | ||
| 2دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیراز | ||
| چکیده | ||
| روزبهان بقلی عارفی جمالپرست است. موضوع اصلی این پژوهش بررسی و تحلیل مهم ترین ویژگیهای مشرب عرفانی او است و به طور دقیق بر یافتن پاسخ این پرسش متمرکز است که: روزبهان دربارهی رابطهی انسان با خداوند و هستی چگونه میاندیشد که منجر به تمرکز مشرب عرفانیاش بر «کشف و شهود»، «عشق» و «رجا» میشود؟ برای رسیدن به پاسخ با رویکردی محتوامحور و با تمرکز بر مفاهیم بنیادین «خدا»، «انسان» و «هستی» به تحلیل عبهرالعاشقین پرداختهایم. نتیجه پژوهش نشان می دهد که مشرب عرفانی او بر محور «ازلیت» شکل گرفته است. او به دو نوع تجلی ذاتی و فعلی معتقد است که اولی منجر به پدیدآمدن مفاهیم قدیم و دیگری منجر به پدیدآمدن حادث میشود. ازلیت در نگاه روزبهان با زیبایی و نور درک میشود و زیبایی حادث و قدیم رابطهای استعاری دارند. تمام وجوه این رابطه در اصطلاح «التباس» گرد آمدهاست. اما همین مفهوم نیز مبتنی بر ساحت «خیال» انسان است که درنهایت مشرب عرفانی کشف گونه روزبهان را پدید می آورد که با دو مفهوم اساسی «عشق» و «رجا» شناخته میشود. زبان پراستعاره او نیز متاثر از همین رابطهی استعاری ازل و حادث است و شاهدی بر تأثر عمیق زبان عارف از مبانی معرفت شناختی اوست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| التباس؛ عشق؛ خیال؛ زیبایی؛ نور؛ مشرب عرفانی؛ عبهرالعاشقین | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,505 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 681 |
||