تربیت بنات و فرایند تمدن گستری تحلیل گفتمان اصلاح گرایانه درباری در عهد ناصری | ||
| بررسی مسائل اجتماعی ایران | ||
| دوره 13، شماره 2، اسفند 1401، صفحه 45-68 اصل مقاله (1.12 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijsp.2023.92826 | ||
| نویسندگان | ||
| وحید شالچی* 1؛ زهره عزیزآبادی2؛ محمد تقی کرمی قهی3؛ سمیه شالچی4 | ||
| 1دانشیارگروه جامعهشناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری/دانشگاه علامه طباطبایی | ||
| 3دانشیار فلسفه دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی | ||
| 4استادیار جامعهشناسی دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی (ره) تهران. ایران. | ||
| چکیده | ||
| مسئلهی زن در هر گفتمانی، در مقاطع مختلف تاریخی، به اشکال گوناگونی صورتبندی شده است. از عهد ناصری به این سو با نظام دانش جدیدی پیرامون مسئله زن مواجه هستیم که بر تربیت نسوان و دختران تاکید دارد. به طور خلاصه می توان چنین نظام دانشی را در عنوان"تربیت بنات" خلاصه کرد. در این مقاله درصدد هستیم تا شرایط امکان ظهور چنین گفتارهایی را مورد بررسی قرار دهیم. با رویکرد تبارشناسی فوکو و تکنیک تحلیل گفتمان فوکوئی به بررسی اسناد مرتبط با تربیت نسوان که در فاصله سالهای 1290-1340ه.ق.م نگاشته شده اند پرداختیم. یافتهها نشان داد که وقایعی همچون گسترش بیماری های همه گیر، سفلیس، وبا، وضعیت نابسامان اقتصادی و جنگ و قحطی زمینه ظهور گفتمانهایی را که بر تربیت نسوان تاکید داشتند فراهم ساخت. با بررسی پایگاه اجتماعی و اقتصادی نویسندگان کتب و روزنامه هایی که بر مسئله تربیت نسوان تاکید داشتند، دریافتیم که چنین گفتارهائی در فضای دربار پررنگ تر بود. گفتارهای اصلاح گرایانه درباری در قالب آموزش علم به نسوان،(آداب رفتاری و شیوه رفتار باهمسر، خانهداری و بهداشت) کدهای اخلاقی جدیدی برای زنان تعریف میکرد و با بازخوانی علم، اخلاق، دین و اقتصاد، مسئله تربیت نسوان با تمدن و ترقی ملی پیوند میداد. در این مقاله از ادبیاتی که نوربرت الیاس پیرامون فرایند تمدن گستری و جامعهی درباری و تغییر موازنه قدرت میان دوجنس فراهم آورده، بهره بردهایم و گفتگوئی با پژوهشهای انتقادی جنسیت و مدرنیتهی ایرانی داشتهایم | ||
| کلیدواژهها | ||
| تربیت بنات؛ تمدن گستری؛ نوربرت الیاس؛ اسناد تربیتی عصر مشروطه؛ روش تحلیل گفتمان فوکویی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 679 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 502 |
||