روشهای برآورد مقادیر برداشت و تخلیه منابع آب زیرزمینی (بخش دوم: بررسی وضعیت جهان و ایران) | ||
| مدیریت آب و آبیاری | ||
| مقاله 8، دوره 13، شماره 2، تابستان 1402، صفحه 407-427 اصل مقاله (697.14 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jwim.2023.355855.1058 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدمهدی رسولی؛ المیرا ولیپور؛ حامد کتابچی* | ||
| گروه مهندسی و مدیریت آب، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| منابع آب زیرزمینی بهعنوان منابعی حیاتی برای نسلهای فعلی و آینده، در بسیاری از دشتهای ایران بهطور پایدار مورد استفاده قرار نگرفته است. منابع آب زیرزمینی در سده اخیر بر اثر افزایش جمعیت و افزایش تقاضای غذایی ناشی از آن بیش از پیش برداشت شدهاند. این مسئله تهدیدی جدی برای حفظ معیشت، پایداری جوامع محلی و سرمایهگذاریهای اقتصادی است. ازاینرو شناخت، بررسی و تدوین راهکارهایی بهمنظور جلوگیری از ادامه این روند ضروری بهنظر میرسد. روشهای متداولی برای برآورد مقادیر برداشت (آمارهای کشوری و مدلسازی هیدرولوژیکی) و تخلیه (روش بیلان آب، روشهای مبتنی برحجم و برآوردهای غیرمستقیم زمینسنجی یا ژئودزیکی) وجود دارد که با توجه به محدودیت و ویژگیهای هر یک میتوان از آنها بهره جست. ازاینرو، در این مطالعه به ارزیابی روشهای برآورد مقادیر برداشت و تخلیه با استفاده از مرور مطالعات صورتگرفته در دو بخش جهان و ایران پرداخته شده است، تا چشمانداز کلی از وضعیت منابع آب زیرزمینی جهان و ایران بهدست آید. جمعبندی حاصل از مطالعات صورتگرفته بیانگر برداشت و تخلیه 800 و 184 میلیارد مترمکعب در سطح جهانی و 71 و 9/6 میلیارد مترمکعب (10 و چهار درصد میزان جهانی) برای ایران میباشد که نشاندهنده اتکای منابع آب کشور به منابع آب زیرزمینی است. اتکایی که منجر به بروز مشکلاتی اعم از شوری و کاهش تراز آب زیرزمینی، فرونشست و مسائل اجتماعی اقتصادی حاصل از آن میشود. همچنین بیشترین استفاده از منابع آب زیرزمینی مربوط به کشاورزی میباشد و با وجود کاهش سهم مقدار برداشت، نسبت مقدار تخلیه به مقدار برداشت تغییری ننموده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| استفاده پایدار؛ بیلان آب؛ کاهش تراز آب زیرزمینی؛ فرونشست | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,053 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 752 |
||