پیشنگری چشمانداز آتی دما و بارش حوضه آبریز دریاچه ارومیه مبتنی بر مدلهای CMIP6 | ||
| پژوهش های جغرافیای طبیعی | ||
| دوره 55، شماره 1، بهار 1402، صفحه 95-112 اصل مقاله (2.53 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jphgr.2023.352727.1007737 | ||
| نویسندگان | ||
| فیروز عبدالعلی زاده* ؛ علی محمد خورشید دوست؛ سعید جهانبخش اصل | ||
| گروه آبوهواشناسی، دانشکده برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| چکیده | ||
| در تحقیق حاضر متغیرهای اقلیمی دما و بارش حوضه آبریز دریاچه ارومیه با استفاده از مدلهای CMIP6 تحت دو سناریوی SSP1-2.6 و SSP5-8.5 در بازههای زمانی آینده (2055-2031 و 2095-2071) مورد پیشنگری و ارزیابی قرار گرفتند. ابتدا دقت مدلها برای دوره پایه (2014-1990) پس از ریزمقیاس نمایی با روشهای مختلف نگاشت چندک با استفاده از نمودار تیلور و شاخصهای RMSE و NRMSE مورد ارزیابی قرار گرفت و از بین مدلها، مدل MRI-ESM2-0 برای دما و مدل INM-CM5-0 برای بارش با روش ریزمقیاس نمایی SSPLIN جهت پیشنگری اقلیم آینده انتخاب شدند، سپس دادههای دما و بارش آینده تولید گردیدند. نتایج مقایسه دما و بارش دورههای آینده با دوره پایه نشان دادند که دمای متوسط سالانه حوضه تحت همه سناریوها افزایش خواهد داشت. میزان افزایش دمای متوسط سالانه حوضه در آینده نزدیک در سناریوهای خوشبینانه و بدبینانه به ترتیب 5/1 و 8/1 درجه سلسیوس و در آینده دور به ترتیب 4/1 و 4 درجه سلسیوس خواهد بود. بارش متوسط سالانه در تمامی سناریوها کاهش خواهد یافت، در آینده نزدیک در سناریوهای خوشبینانه و بدبینانه به ترتیب 9/19 و 6/21 درصد و در آینده دور به ترتیب 12 و 6/28 درصد کاهش خواهد یافت. بر اساس توزیع مکانی تغییرات دما و بارش در دورههای آتی بیشترین افزایش دما و بیشترین کاهش بارش در مناطق شمالی حوضه اتفاق خواهد افتاد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دما؛ بارش؛ مدلهای CMIP6؛ روش نگاشت چندک؛ حوضه آبریز دریاچه ارومیه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,343 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 793 |
||