پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 126 |
| تعداد شمارهها | 7,110 |
| تعداد مقالات | 76,409 |
| تعداد مشاهده مقاله | 152,560,320 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 114,657,216 |
واکاوی درونمایههای کهنالگوهای خویشتن و فرآیند فردانیت، مترتب بر خانههای سنتی فلات مرکزی ایران، دوران قاجار | ||
| پژوهش های ایران شناسی | ||
| دوره 14، شماره 1، خرداد 1403، صفحه 63-88 اصل مقاله (1.14 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jis.2023.354101.1177 | ||
| نویسندگان | ||
| محبوبه شعبانی جفرودی1؛ سیده مامک صلواتیان* 2؛ علیرضا نیکویی3؛ سامره اسدی مجره4 | ||
| 1دانشجوی دکتری تخصصی، گروه معماری، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران | ||
| 2استادیار، گروه معماری، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران، (نویسنده مسئول) | ||
| 3استاد مدعو، دانشیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران | ||
| 4استادیار، گروه روانشناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران | ||
| چکیده | ||
| تاثیر فرآیندهای روانیِ هنرمند، طی خلق اثر، مبرهن است. در این ملجاء، کارل گوستاو یونگ، روانکاو سوئیسی با مطالعه بر رویاها و اسطورهها، به الگوهای تکرار شوندهای در کردوکارهای روان انسان دست یافت که طی تاریخ، بهکرات برآفرینههای بشر، تجلی یافتهاند. بسط این اندیشه منجربه شکلگیری رویکرد خوانش کهنالگویی شد که در تکوین الگویی ساختاری در پژوهشهای علوم انسانی نتیجهبخش بوده است. در این نگرش نهادِ اثر، بهمثابۀ روان آفرینندۀ آن در نظر گرفته میشود و استعارات موجود، مبتنیبر کهنالگوهای مشخصی تفسیر میگردند. در میان اقسام هنر، معماری، علاوه بر سویۀ مادی، مشحون ایدههایی فراکالبدی و دربردارندۀ جنبههایی غنی از فرهنگ و باورهای این بوم است که مجال تاملبر تجلیات ناخودآگاه جمعی را فراهم میآورد. این پژوهش با هدف درک درونمایههای کهنالگوهای خویشتن و فرآیند فردانیت، در نظریات یونگ و یافتن مفاهیم مشترک میان آنها و معماری خانههای سنتی فلات مرکزی ایران و گسترش مرزهای دانش میانرشتهای تدوین گشته است. پرسشهای پژوهش چنین تبیین میگردند: درونمایههای مترتببر کهنالگوهای خویشتن و فرآیند فردانیت در خانههای سنتی فلات مرکزی ایران کدامند؟ این کهنالگوها با کدام اصول معماری خانههای سنتی فلات مرکزی ایران تطابق دارند؟ روش غالب پژوهش، تحلیل محتوای کیفی، با تعامل رویکردهای استقرایی_قیاسی و نگرش پدیدارشناسی است. پایایی پژوهش در بخش کمی، با اعمال ضریب آلفای کرونباخ، در نرمافزار Spss تعیین میگردد. نتایج نشان میدهند، درونمایههایی چون «مرکزیت»، «همنشینی تضادها»، «درونگرایی»، «هندسۀ ماندالایی»، «سلسلهمراتب» و «وحدت» در کهنالگوهای خویشتن و فرآیند فردانیت با برخی اصول معماری خانههای سنتی قاجاری در فلات مرکزی ایران متناظر بوده و بر اجزای خانهها فرافکنی شدهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کهنالگو؛ یونگ؛ خویشتن؛ فرآیند فردانیت؛ خانههای سنتی فلات مرکزی ایران | ||
| مراجع | ||
|
ابوالمعالیالحسینی، خدیجه، 1392، تحلیل کیفی متن: استقرا/ قیاس، دوفصلنامه پژوهشی مطالعات معارف اسلامی و علوم تربیتی، پاییز و زمستان، 1(1)، 105-83.
اردلان، نادر و بختیار، لاله، 1380، حس وحدت، سنت عرفانی در معماری ایرانی، ترجمه حمید شاهرخ، چاپ اول، نشر خاک.
الیاده، میرچا، 1392، هنر اسرار آمیز، ترجمه مینا غرویان، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه.
باشلار، گاستون، 1391، بوطیقای فضا، ترجمه مریم کمالی، محمد شیربچه، چاپ اول، تهران: روشنگران و مطالعات زنان.
براتی، ناصر و کاکاوند، الهام، 1395، کندوکاوی پدیدارشناسانه در راستای یک انگاره کهن در معماری ایرانی-اسلامی، فصلنامه علمی پژوهشی باغ نظر، 13 (42)، 18-5.
بهمنی، المیرا و گودرزیسروش، محمدمهدی و زارعی، محمدابراهیم، 1395، بررسی شناخت عوامل زمینهگرا در کالبد خانهها و بافت کهن سنندج با نگاهی به ویژگیهای عمارت وکیلالملک، فصلنامه مطالعات شهر ایرانی اسلامی، 7(22)، 71-55.
پورزرگر، محمدرضا، 1390، خانه، سنت و باززندهسازی محله جوباره در اصفهان، نشریۀ علمی پژوهشی هویت شهر، 5 (9)، 117-105.
پیرنیا، محمدکریم، 1383، آشنایی با معماری اسلامی ایران، انتشارات دانشگاه علم و صنعت ایران.
تبریزی، منصوره، 1393، تحلیل محتوای کیفی از منظر رویکردهای قیاسی و استقرایی، فصلنامه علوم اجتماعی، (64)، 139-105.
حمزهنژاد، مهدی و رادمهر، مهسا، 1396، تحلیل اصول فضایی و الگوگزینی بهینه در معماری الگوگرای معاصر ایران، بررسی موردی: سازمان میراث فرهنگی کشور، حسین امانت، دوفصلنامه علمی پژوهشی مطالعات معماری ایرانی، (11)، بهار و تابستان، 168-145.
حناچی، پیروز، 1394، نور در هنر، معماری و شهرسازی ایران، ترویج علم نور و کاربردهای آن برای بشریت، انتشارات دانشگاه تهران-معاونت معماری و شهرسازی وزارت راه و شهرسازی.
دوبوکور، مونیک، 1394، رمزهای زندهجان، ترجمه جلال ستاری، تهران، نشر مرکز.
دهقان، نرگس و معماریان، غلامحسین و محمدمرادی، اصغر و عبدیاردکانی، حجتالله،1390، مقایسه تطبیقی مفهوم عروج در مشترکات معنایی کهنالگو با کالبد معماری، دوفصلنامه علمی-پژوهشی مطالعات تطبیقی هنر، 1(2)، پاییز و زمستان، 100-87.
دیبا، داراب، 1396، الهام و برداشت از مفاهیم بنیادی معماری ایران، فصلنامه علمیتخصصی ایوان، (7)، معماری ایرانی، پاییز، 13-4.
رابرتسون، رابین، 1398، کهنالگوهای یونگی، از خودآگاه یونگ تا ناتمامیت گودل، ترجمه بیژن کریمی، چاپ اول، تهران، دف.
راپوپورت، آیمس، 1382، خاستگاههای فرهنگی معماری، ترجمه صدف آلرسول و افرا بانک، فصلنامه فرهنگستان هنر، خیال 8، زمستان، 97-56.
شایگان، داریوش، 1393، بتهای ذهنی و خاطرات ازلی، چاپ نهم، تهران: امیرکبیر.
شوالیه، ژان و گرابران، آلن، 1387، فرهنگ نمادها، جلد 5، ترجمه سودابه فضایلی، تهران، جیحون.
شولتز، کریستین نوربرگ، 1391، معنا در معماری غرب، ترجمه مهرداد قیومی بیدهندی، تهران، انتشارات فرهنگستان هنر.
طهماسبی، احسان و ایرجپور، علیاصغر، 1394، شناخت الگوهای معماری خانههای یزد در دوره قاجار، همایش ملی معماری و شهرسازی بومی ایران، یزد.
فکوهی، ناصر، 1387، انسانشناسی شهری، تهران، نشر نی.
قاسمیسیچانی، مریم و معماریان، غلامحسین، 1389، گونهشناسی خانه دوره قاجار در اصفهان، نشریه هویت شهر، 5(7)، 94-87.
کوپر، جی سی، 1392، فرهنگ مصور نمادهای سنتی، ترجمه ملیحه کرباسیان، تهران: فرشاد.
گروتر، یورگکورت، 1383، زیباییشناسی در معماری، ترجمه جهانشاه پاکزاد و عبدالرضا همایون، تهران، دانشگاه شهید بهشتی.
مکینژاد، مهدی، 1393، مرکزگرایی، تقارن و تکرار در هنرهای سنتی ایران، فصلنامۀ کیمیای هنر، 3(10)، بهار، 109-99.
مورنو، آنتونیو، 1393، یونگ، خدایان و انسان مدرن، ترجمه داریوش مهرجویی، تهران، نشر مرکز.
میتفورد، میراندا بوروس،1394، دایرةالمعارف مصور نمادها و نشانهها، مترجمین: معمصومه انصاری و حبیب بشیرپور ، تهران، نشر سایان.
میرمیران، سیدهادی، 1377، سیری از ماده به روح، معماری و شهرسازی، (42-43): 94-100.
نجومیان، علی، 1387، تحلیل نشانهشناختی خانههای تاریخی کاشان، دو فصلنامه دانشگاه الزهرا، نامۀ معماری و شهرسازی، شماره یک، 126-111.
نقیزاده، محمد، 1386، ادراک زیبایی و هویت شهر در پرتو تفکر اسلامی، اصفهان: سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان.
نوابخش، مهرداد و شیرازی، محمد و آقااحمدی، قربانعلی، 1393، نگرش جامعهشناسانه بر معماری خانههای تاریخی کاشان، نشریه هویت شهر، 8(20)، زمستان، 54-45.
هروی، حسنیه و فلامکی، محمد منصور و طاهایی، عطااله، 1398، بازتاب کهنالگوی مادر در معماری تاریخی ایران بر اساس آرای یونگ، فصلنامه پژوهشی باغ نظر، 16(75)، 14-5.
یاوری، حورا، 1387، روانکاوی و ادبیات، دو متن، دو انسان، دو جهان، از بهرام گور تا راوی بوف کور، تهران، انتشارات سخن.
یونگ، کارل گوستاو، 1387، روانشناسی ضمیرناخودآگاه، ترجمه محمدعلی امیری، نشر علمی و فرهنگی.
ــــــــــــــــــــ، 1392، انسان و سمبولهایش، ترجمه محمود سلطانیه، نشر جامی.
ــــــــــــــــــــ، 1397، کتاب سرخ، ترجمه محمدرضا اخلاقیمنش، چاپ چهارم، نشر مصدق
Barrie. Th. 2010. The Sacred In-Between: The Mediating Roles of Architecture. London: Routledge. Bell ,Whitney.S, 2019, The Archetype of Home and Secure Attachment to Self and Others:A Foundation for Individuation, Submitted in partial fulfillment of the requirements, for the degree of Master of Arts in Counseling Psychology, Pacifica Graduate Institute. Cirlot, J.E, 1971, A Dictionary of symbols, Second Edition, published by Routledge, London. Huskinson, L. 2008. Archetypal dwelling, building individuation. In S. Rowland (ED), Psyche and the Arts. Jungian approaches to music, architecture, literature, painting and film (pp. 3544). London and New York: Routledge. Levin, Thomas Patric, 2021, Madness, Religious, Experience, and the Wisdom to Know the Difference, Published February 3, by C. G. Jung Institute of Chicago. Novell, Andrew, 2004, Shadows in the Sun: Some Application of Jungian Analysis to Shakespearian Drama, M.A. in Theatre Directing: Text and Production,14th of March. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,056 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 454 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب