پیدایش مبانی سوسیالیسم و اندیشه مارکسیستی در ایران: تحلیل اسناد تاریخی | ||
| فصلنامه سیاست | ||
| دوره 52، شماره 4، زمستان 1401، صفحه 921-897 اصل مقاله (321.6 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpq.2021.327365.1007830 | ||
| نویسندگان | ||
| عبدالرحمن عالم* 1؛ محمد علی احمدی2 | ||
| 1استاد گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2دانشآموخته دکتری علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| در منابع گوناگون همواره خواندهایم که سوسیالیسم و مارکسیسم در صدر مشروطه و با پیدایش سازمانها و گروههای سوسیالدموکرات نفوذ خود را به ایران آغاز کرد. دو پرسش مهم در این زمینه مطرح میشود: 1. مردم مسلمان ایران چگونه و در چه شرایطی متأثر از این اندیشههای غربی شدند؟ 2. در این مقطع زمانی که نفوذ مارکسیسم به ایران آغاز شده است، این اندیشه در چه سطحی و از چه راهی گسترش پیدا میکند؟ در این پژوهش، تلاش خواهیم کرد با گردآوری دادههای موجود در اسناد تاریخی و بهرهبرداری از روش تحلیل کیفی اسنادی، به این پرسشها پاسخ دهیم. استدلال ما این است که در گام نخست ایرانیها بیش از آنکه به مبانی نظری مارکسیسم توجه کنند، اثرگرفته از شعارهای ایدئولوژیک این اندیشه شدند و نخستین بار پیش از پرداختن به نظریه، به برخی مبانی سوسیالیستی آن هم در قالب اهداف سازمانی توجه کردند. البته در این مقطع تلاشهایی هم در جهت ترویج نظری سوسیالیسم و مارکسیسم انجام گرفت، ولی سطح معرفی این اندیشه از مبانی آغازین و معرفی کلیات فرا نمیرفت. با همه اینها، این خود پایههای نخستین طرح یک اندیشه و بهوجود آمدن جریانی نو پیرامون آن در ایران بود و در این فرایند پیشزمینههای آغازین گسترش سوسیالیسم و مارکسیسم در ایران فراهم شد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ایران؛ اندیشه سیاسی؛ برنامههای حزبی؛ روسیه؛ سوسیالیسم؛ مارکسیسم | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,197 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 931 |
||