ارزیابی معیارهای مؤثر بر خطر سیلخیزی مبتنی بر فرآیند تحلیل شبکهای و GIS در حوضۀ وازرود استان مازندران | ||
| مجله اکوهیدرولوژی | ||
| مقاله 5، دوره 10، شماره 1، بهار 1402، صفحه 61-75 اصل مقاله (1.52 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ije.2023.353903.1708 | ||
| نویسندگان | ||
| کریم سلیمانی* 1؛ بهروز محسنی2 | ||
| 1استاد مرکز سنجش از دور و گروه آبخیزداری، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی، ساری، ایران | ||
| 2استادیار گروه مهندسی و فناوری کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| پهنهبندی خطر سیل به عنوان مشکلی اساسی همواره مورد توجه بسیاری از محققان است. با توجه به نیاز آن به تحلیل مکانی پیچیده از اینرو، معیارهای متعددی باید ارزیابی شوند. این تحقیق با هدف تهیۀ نقشۀ پهنهبندی خطر وقوع سیل در حوضۀ وازرود واقع در استان مازندران انجام گرفته است. به اینمنظور 6 متغیر شیب، کاربری اراضی، گروه هیدرولوژیک، شمارۀ منحنی، پایداری و بارندگی مورد ارزیابی قرار گرفتند. برای وزندهی معیارها و تهیۀ لایههای اطلاعاتی بهترتیب از فرایند تحلیل شبکهای (ANP) و GIS بهره گرفته شد. نتایج بهدستآمده از تحقیق نشان داد معیار شماره منحنی و شیب بهترتیب با مقدار وزنی 42/1 و 00/1 در اولویت اول و دوم اهمیت خطر وقوع سیل هستند. درنهایت، با تلفیق هریک از لایهها و براساس وزن در محیط GIS، نقشۀ نهایی پهنهبندی سیل به دست آمد. نتایج نشان داد 7/78 کیلومترمربع (36/57 درصد) از مساحت منطقه در معرض خطر وقوع سیل (خیلیزیاد و زیاد) قرار دارد. این امر با وجود نفوذپذیری متوسط، بهدلیل دخالت عواملی مانند شمارۀ منحنی بالا، ارتفاع رواناب بیشتر و پوشش مرتعی ضعیف است که با توجه به ارتفاع زیاد و خوشنشینی احتمالی منطقه طی سالهای آتی، مدیران و برنامهریزان منطقه باید با تمهیدات لازم (کنترل ساختوساز در این مناطق و استفاده از طرحهای کاربری اراضی و ایجاد پوشش گیاهی)، از خطر وقوع سیل در این مناطق جلوگیری کنند یا آن را کاهش دهند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| گروه هیدرولوژیک؛ شمارۀ منحنی؛ رواناب؛ فرایند تحلیل شبکه (ANP) | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 755 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 567 |
||