مدلسازی توزیع مکانی عرضه و تقاضای خدمت اکوسیستمی تولید آب در حوضة آبخیز ایلام | ||
| مجله علمی " آمایش سرزمین " | ||
| دوره 15، شماره 1، فروردین 1402، صفحه 131-145 اصل مقاله (1.84 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jtcp.2023.355169.670377 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه محمدیاری1؛ محسن توکلی* 1؛ اردوان زرندیان2 | ||
| 1گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران | ||
| 2گروه ارزیابی و مخاطرات محیط زیست، پژوهشکدة محیط زیست و توسعة پایدار، سازمان حفاظت محیط زیست، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| تولید آب یکی از خدمات باارزش اکوسیستم است که به منزلة فعالیتی کلیدی برای سلامت و مدیریت منابع آب لازم است. در این مطالعه، با استفاده از مدل Water yield نرمافزار InVEST عرضه و تقاضای آب در حوضة آبخیز ایلام مدلسازی شد. دادههای میانگین بارش سالیانه، تبخیر و تعرق سالیانه، عمق محدودکنندة ریشه، آب در دسترس گیاه، نقشة کاربری اراضی، مصرف آب و برآورد کمیت آب تولیدشده، مرز حوضه، و زیرحوضههای آبخیز ورودیهای این مدل هستند. نتایج حاصل از اجرای مدل نشان داد در حوضة آبخیز ایلام سالیانه 45 میلیون متر مکعب آب تولید میشود و بیشترین و کمترین مقدار تولید آب به ترتیب در زیرحوضههای ارغوان با 7 میلیون متر مکعب در سال و چالیمار با 802 هزار متر مکعب در سال است. بر اساس نتایج، تفاوتهای عمده در عرضه و تقاضای آب در زیرحوضههای این حوضة آبخیز وجود دارد. بنابراین برنامهریزان و سیاستگذاران باید در چیدمان آمایشی کاربریها به این موضوع مهم توجه داشته باشند و استفادة پایدار از جنگلهای غنی در زیرحوضههای با عرضة بیشتر، مانند زیرحوضة ارغوان، را در دستور کار خود قرار دهند. نتایج ارائهشده در این پژوهش ضمن نشان دادن اهمیت مدلسازی تقاضای آب سطحی و استفاده از آن در سیاستهای کلان تخصیص آب، به مثابة یک دستورالعمل، میتواند به مدیران و برنامهریزان شهر ایلام در اتخاذ تصمیمات معقول در مدیریت اکوسیستم و استفادة صحیح از زمین در منطقه کمک کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تغییرات کاربری اراضی؛ تقاضای آب؛ خدمات تولیدی اکوسیستم؛ عرضة آب؛ InVEST | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 794 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 684 |
||