سیاست های زمینداری حکومت قاجاریه در زنجان براساس نظریه دولت پاتریمونیال ماکس وبر | ||
| پژوهش های ایران شناسی | ||
| دوره 14، شماره 2، تابستان 1403، صفحه 59-80 اصل مقاله (745.61 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jis.2023.352114.1170 | ||
| نویسندگان | ||
| حسن رستمی* 1؛ عباس قدیمی قیداری2 | ||
| 1دکتری رشته تاریخ ایران بعد از اسلام.، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| 2استاد گروه تاریخ، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز.، تبریز.، ایران | ||
| چکیده | ||
| در سالهای مشروطه ولایت خمسه با مرکزیت زنجان از کانونهای بحرانی کشور بود و بهدلیل نزدیکی به شهرهای تهران و تبریز، سالهای ناآرامی را سپری کرد. در این بین علاوه بر بحرانهای سیاسی در کشور، دشمنی خوانین خمسه (جهانشاه خان امیرافشار و ذوالفقارخان اسعدالدوله) بر سر تصاحب زمینهای یکدیگر، نابسامانیهای فراوانی را در سطح جامعه موجب گردید. این ستیزهها بیتأثیر از سیاستهای زمینداری دولت قاجاریه در دوره های ناصری و مظفری نبود. بنابراین مسئله اساسی این تحقیق، نسبت الگوی حکمرانی دولت قاجارها با رقابتها و ستیزههای خوانین زمیندار زنجان بر اساس نظریۀ دولت پاتریمونیال ماکس وبر است. بهنظر میرسد با توجه به تداوم ساختار سیاسی قاجاریه و گسترش دستگاه دیوانسالاری قاجار ها تا اواخر دوره ناصری، شاه در نقش حاکم پاتریمونیال، با توجه به سلطۀ سنتی و اختیارات نامحدود و نابسامانیهای اقتصادی و سیاسی کشور، با فروش املاک خالصه و افزایش تیول در ایران، زمینۀ لازم را برای رقابتها و اقتدار زمینداران فراهم ساخت. تداوم این سیاستهای دولت قاجاریه در سالهای منتهی به انقلاب مشروطه، موجب افزایش نفوذ زمینداران شد و با عنایت به ناکارآمدی نهادهای عصر مشروطه در رفع بحران زمینداری در مناطق مختلف کشور، مشکلات فزایندهای در سالهای بعد بهوجود آورد. مقالۀ حاضر با گردآوری دادههای کتابخانهای و اسنادی، به شیوه توصیفی_تبیینی موضوع را مورد بررسی قرار داده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| زمینداری؛ قاجاریه؛ زنجان؛ دولت پاتریمونیال؛ امیرافشار؛ اسعدالدوله | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,313 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 416 |
||