«نامدهی و طبقهبندی» در اشعار سیاسی- اجتماعی فرخی یزدی براساس الگوی کارگزاران اجتماعی ونلیوون | ||
| ادب فارسی | ||
| دوره 12، شماره 2 - شماره پیاپی 30، اسفند 1401، صفحه 21-44 اصل مقاله (681.02 K) | ||
| نوع مقاله: علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpl.2023.347065.2097 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد کیشانی فراهانی* 1؛ منوچهر اکبری2 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 2استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| ادبیات عصر مشروطه با مسائل سیاسی و اجتماعی حاکم بر فضای جامعه آمیختگی شدیدی دارد. شاعران و نویسندگان بر مبنای رویدادهای روز در مقام منتقد، طرفدار یا مخالف وقایع، اشعار و نوشتههایشان را به مخاطبان خود عرضه میکنند. بررسی ادبیات این روزگار همسو با تحولات اجتماعی و سیاسی این دوره برای دریافت خوانشی بافت مبنا حائز اهمیت است و منبع مناسبی برای تحلیل و بررسی در حوزۀ مطالعات جامعهشناختی ـ معنایی محسوب میشود. فرخی یزدی از جمله شاعران دوران پرهیاهوی مشروطه است که ذوق و طبع شاعرانه خود را در خدمت اهداف و دغدغههای اجتماعی زمانۀ خود قرار داده و سرودههایش سرشار از مضامین اجتماعی و مردمی است. تعدد مفاهیم اجتماعی و میهنی در اشعار فرخی یزدی، تحلیلی گفتمانکاوانه با نگاهی جامعهمحور را میطلبد. بر این اساس پژوهش حاضر از کاربرد مؤلفههای «نامدهی و طبقهبندی» در رویکرد گفتمانی کارگزاران اجتماعی ونلیوون بهره گرفته است. این پژوهش در پی نشان دادن برآیند استفاده از این دو مؤلفه در اشعار فرخی یزدی و بازخوانی آنها در نظام اندیشۀ سیاسی- اجتماعی اوست. بر این مبنا در گام اول ابیاتی که دارای زمینههای سیاسی-اجتماعی است، انتخاب شدند؛ در ادامه مؤلفههای مورد بحث در هر بیت مشخص گردید و میزان کاربست و بسامد آماری مؤلفهها معین گشت. نتایج پژوهش حاضر نشان میدهد که فرخی متناسب با شرایط خفقان عصر خود بیشتر به مؤلفههای پوشیدهگویی توجه داشته است و بیشترین بسامد براساس تعداد رخداد به ترتیب به مؤلفههای ارزشگذاری منفی، هویتنمایی مقولهای، نامدهی و کارکردنمایی تعلق میگیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تحلیل گفتمان انتقادی؛ کارگزاران اجتماعی؛ ونلیوون؛ نامدهی و طبقهبندی؛ فرخی یزدی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 814 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 809 |
||