پژوهشی بر فنون بصری و تحلیل آیکونوگرافی نقوشِ بشقاب سیمین نخجیرِ شاهانة اردشیر دوم ساسانی | ||
| پژوهشهای علوم تاریخی | ||
| دوره 14، شماره 3 - شماره پیاپی 31، پاییز 1401، صفحه 33-51 اصل مقاله (4.59 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhss.2022.341420.473552 | ||
| نویسندگان | ||
| اسماعیل سنگاری* 1؛ فرزاد رفیعی فر2 | ||
| 1دانشیار دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| 2گروه تاریخ، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| چکیده | ||
| هنر و فن فلزکاری در ایران، در دورة حاکمیت شاهنشاهی ساسانی (224-2/651 م) رواج گستردهای یافته و ساخت و تولید ظروف سیمین منقوش به تصاویر مختلف در مقایسه با دورههای پیشین در حجمی گستردهتر و در شماری افزونتر صورت میگرفت. به همین علت این شاخة هنری به یکی از مشخصههای بنیادی هنر در عصر حاکمیت ساسانیان مبدل شد. صحنههایی از نخجیر شاهانه به عنوان یکی از متداولترین و پرتکرارترین بنمایههای رایج در هنر دورة ساسانی، عرصة مدور تعداد قابل توجهی از بشقابهای سیمین این عصر را مزین ساخته و به خود اختصاص داده است. در این دسته از آثار، فرمانروایان ساسانی در حال شکار و از پای درآوردن جانوران مختلف در نخجیرگاه به تصویر کشیده شدهاند. در پژوهش حاضر، نقوش انسانی و جانوریِ یکی از این آثار -که به اردشیر دوم از فرمانروایان سدة چهارم سلسلة ساسانی منسوب است و در موزة ملی ایران باستان واقع در تهران نگهداری میشود- بررسی و پژوهش شده است. پس از گام نخست که به توصیفِ نقوش مندرج بر روی بشقاب مذکور اختصاص دارد، در مراحل بعدی معانی و مفاهیم نهفته در صحنه از طریق رویکرد تحلیل آیکونوگرافیک مورد بررسی قرار گرفته و در انتها نیز نحوة کاربستِ فنون و تکنیکهای بصری توسط هنرمند و ارتباط این فنون با مفهوم کلی صحنه ارزیابی شده است. شیوۀ پژوهش حاضر، توصیفی-تحلیلی و با بهرهگیری از منابع کتابخانهای بوده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آیکونوگرافی؛ فنون بصری؛ بشقاب سیمین ساسانی؛ نخجیر شاهانه؛ اردشیر دوم | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 818 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 769 |
||