| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,120 |
| تعداد مقالات | 76,540 |
| تعداد مشاهده مقاله | 153,000,419 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 115,158,091 |
تصحیح ابیاتی از مثنوی سلسلةالذّهب جامی | ||
| پژوهش های ایران شناسی | ||
| مقاله 4، دوره 13، شماره 1، خرداد 1402، صفحه 41-55 اصل مقاله (379.48 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jis.2022.339249.1089 | ||
| نویسنده | ||
| حسینعلی رحیمی* | ||
| گروه فرهنگ نویسی/ فرهنگستان زبان و ادب فارسی | ||
| چکیده | ||
| مهمترین اثر جامی، شاعر و عارف نامدار قرن نهم هجری قمری هفت اورنگ است که شامل هفت مثنویِ سلسلة الذهب، سلامان و ابسال، تحفة الاحرار، سبحة الابرار، یوسف و زلیخا، لیلی و مجنون و خردنامۀ اسکندری است. سلسلة الذهب در بحر خفیف سروده شده و موضوع آن مباحث عالی عرفانی و اخلاقی است. جامی این مثنوی را در سه دفتر و به شیوۀ حدیقه الحقیقه سنایی و جام جم اوحدی سروده است. سلسلة الذهب تا کنون چند بار منتشر شده است که از میان آنها دو چاپِ مرتضی مدرس گیلانی و مؤسسۀ میراث مکتوب بیشتر از بقیه در دسترس و محل مراجعه محققان است. در این دو چاپ، بهرغم تلاشهای درخور تقدیر مصححان و استفاده آنها از نسخههای متعدد هفت اورنگ، شوربختانه هنوز با تصحیحی منقّح از این اثر روبهرو نیستیم و بدخوانیهای فراوانی در این چاپها دیده میشود. هر دو چاپ در تشخیص و ضبط صورت درست متن اشکالاتی دارند. در این نوشتار ضبط تعدادی از ابیات که در هر دو چاپ اشکال دارد بررسی و تصحیح شده است. متن و شماره بیت و صفحه براساس تصحیح موسسه میراث مکتوب ارائه و با منابع دیگر مقابه شده است. این منابع شامل چاپ مرتضی مدرس گیلانی، مقالهای از هادی خدیور و چندین دستنویس کهن سلسلةالذهب جامی است. گرچه به خطاهایی از هر دو چاپ مدرس گیلانی و میراث مکتوب اشاره شده است اما در بخش اصلی مقاله بیتهایی انتخاب شد که هم در چاپ مدرس و هم در تصحیح میراث مکتوب نادرست است و هادی خدیور هم یا در مقاله نیاورده و یا صورت صحیحی را ارائه نکرده است. اگر صورت صحیح در یکی از این سه منبع وجود داشت به آن نپرداختیم مگر در موارد خاصی که ضرورتی وجود داشت. در تصحیح این ابیات هم نکات نسخهشناختی و هم تناسبهای معنایی، سبکی، زبانی و متنشناختی جامی لحاظ شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| جامی؛ هفتاورنگ؛ سلسلةالذهب؛ شعر قرن نهم؛ تصحیح متن | ||
| مراجع | ||
|
ابنعربی، محییالدین (1385)، فصوص الحکم، برگردان محمدعلی موحد و صمد موحد، تهران، کارنامه.
اسکندربیک منشی (1377)، تاریخ عالمآرای عباسی، بهکوشش محمداسماعیل رضوانی، تهران، دنیای کتاب.
جامی، نورالدین عبدالرحمن (1375)، مثنوی هفت اورنگ، به کوشش مرتضی مدرس گیلانی، چاپ 7، تهران، مهتاب.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ (1378 الف)، دیوان جامی، به کوشش اعلاخان افصحزاد، تهران، میراث مکتوب و مرکز مطالعات ایرانی.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ (1378 ب)، مثنوی هفت اورنگ، جلد اول به کوشش جابلقا دادعلیشاه و اصغر جانفدا و ظاهر احراری و حسین احمد تربیت، و جلد دوم به کوشش اعلاخان افصحزاد و حسین احمد تربیت، تهران، میراث مکتوب و مرکز مطالعات ایرانی.
خدیور، هادی (1387)، «نقد تصحیح سلسلةالذهب نورالدین عبدالرحمان جامی»، کتاب ماه ادبیات، شمارۀ 18 (پیاپی 132)، صفحات 32ـ37.
دولتشاه سمرقندی، امیر دولتشاه بن علاءالدوله بختیشاه غازی (1382)، تذکرةالشعرا، به کوشش ادوارد براون، تهران، اساطیر.
دهخدا، علیاکبر (و همکاران) (1377)، لغتنامه، تهران، دانشگاه تهران.
سعدی شیرازی، مصلحالدین مشرف بن عبدالله (1381)، بوستان سعدی (سعدینامه)، به کوشش غلامحسین یوسفی، چاپ 7، تهران، خوارزمی.
سنجر کاشانی، میرمحمد هاشم (1388)، دیوان سنجر کاشانی، به کوشش حسن عاطفی و عباس بهنیا، تهران، کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی.
صفا، ذبیحالله (1378)، تاریخ ادبیات در ایران، جلد 4، چاپ 10، تهران، فردوس.
طالب آملی (1346)، کلیات اشعار، به کوشش طاهری شهاب، تهران، سنایی.
عطار نیشابوری، فریدالدین محمد (1359)، الهینامه، به کوشش هلموت ریتر، چاپ 1، تهران، توس.
نظامالدین احمد گیلانی (1375)، مضمار دانش، به تصحیح نادر حائری، تهران، مرکز نشر دانشگاهی.
وحشی بافقی، کمالالدین (1347)، دیوان، به کوشش حسین نخعی، چاپ 3، تهران، امیرکبیر. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 551 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 507 |
||