کتاب، کتابخانه و کتابداری کودک و نوجوان در پایاننامهها و رسالههای ایران | ||
| تحقیقات کتابداری و اطلاعرسانی دانشگاهی | ||
| دوره 56، شماره 3، پاییز 1401، صفحه 13-28 اصل مقاله (739.48 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jlib.2022.350511.1653 | ||
| نویسنده | ||
| سودابه نوذری* | ||
| گروه پژوهش علوم داده، سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف: شناسایی و تحلیل کمّی و کیفی پایاننامههای با موضوع کتاب، کتابخانه و کتابداری کودک است. روش: روش، تحلیل محتواست و تلاش شده با گردآوری و تحلیل دادههای 379 پایاننامه با موضوع کتاب، کتابخانه و کتابداری کودک از سال 1395 تا 1401، گزارش کمّی و کیفی از آنها به دست دهد. یافتهها: پایاننامهها در دو مقوله اصلی، «کتاب و گونههای ادبی» با 11 زیرمقوله و «ترویج و خدماترسانی کتاب» با 9 زیرمقوله، جای گرفتند. یافتهها نشان داد از ابتدای تدوین این منابع، گونهها و انواع ادبیات افت و خیزهایی داشته، اما کمبود پژوهش در کتاب تصویری و گونۀ پرطرفدار فانتزی میان نوجوانان ناامیدکننده است؛ فراوانی پایاننامه در چهار رشته و گرایش: زبان و ادبیات فارسی (به ویژه با وجود گرایش ادبیات کودک)، علوم تربیتی (برای تأثیر کتاب و قصهگویی در آموزش)، علم اطلاعات و دانششناسی (به خاطر ترویج مطالعه و وظیفه مهم ارائه خدمات به کودک) و زبانهای خارجی (با تأکید بر شیوههای ترجمه و آموزش زبان با قصهگویی) قابل انتظار است؛ اما بیرغبتی کتابداران به پژوهش در قصهگویی (پربسامدترین زیرمقوله) و نیز تعداد کم پژوهش در ترویج مطالعه، به عنوان یکی از مهمترین دغدغههای این رشته، هشداردهنده است. در این پژوهش تحلیل محتوا و روش کتابخانهای به سبب ماهیت متون ادبی، پُراستفادهترین روش بوده است. همچنین به نظر میرسد کسب نتیجهای متقن و بیشبهه در اختصاص یکی از چهار رویکردِ: موضوعمحور، متنمحور، مسئلهمحور و تطبیقی به پایاننامهها، نیازمند نظر انتقادی متخصصان ادبیات کودک باشد. نتیجهگیری: در پژوهش حاضر، علاوه بر نگاه متفاوت در تشخیص موضوع و زیرموضوع پایاننامهها تا سه سطح، و نیز تعیین آثار و پدیدآوران مورد پژوهش، بررسی آنها از جنبۀ چهار رویکرد پژوهشی (مسئلهمحوری، موضوعمحوری، متنمحوری و تطبیقی) نیز صورت گرفته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پایاننامهها و رسالهها؛ ادبیات کودک و نوجوان؛ کتابداری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 870 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 760 |
||