گونههای حسآمیزی در غزلیات حافظ | ||
| پژوهش های ایران شناسی | ||
| مقاله 6، دوره 13، شماره 1، خرداد 1402، صفحه 75-92 اصل مقاله (367.95 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jis.2022.351078.1169 | ||
| نویسندگان | ||
| عبدالرضا سیف1؛ میلاد موحدی راد2؛ علیاصغر اسکندری* 3 | ||
| 1استاد زبان و ادب فارسی دانشگاه تهران | ||
| 2دانشجوی دکتری، دانشکدۀ ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. | ||
| 3دکترای زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| حسآمیزی نوعی هنجارگریزی معنایی است که با شکستن نظام معمولی واژهها و ایجاد مفهوم خلاف عادت، باعث ایجاد لذت ادبی در مخاطب میشود. در این شیوه از نگارش، شاعر با شگردِ زبانیِ شکستنِ ساختارِ سطحیِ الفاظ و نه ساختار عمیق و ژرف آنها، نظام رایج ذهنی خواننده یا شنونده را درهم میشکند و با آفرینش تصویری بکر و تازه، موجب شگفتی مخاطب میشود. در این جُستار، نگارندگان با الهام از مکتبِ زبانشناختیِ تحلیلیِ لیکاف و جانسون، به شیوۀ توصیفی ـ تحلیلی، گونههای حسآمیزی را در غزلیات حافظ بررسی کردهاند. نوشتار پیش رو نشان از آن دارد که حسآمیزی در سرودههای حافظ، افزون بر انواع مختلف حسی آن، بر مفاهیم مختلف و متفاوت معنایی دلالت دارد. از شیوههای جالب توجه در اشعار حافظ، تأکید بر نوع خاصی از حواس در حسآمیزی و انتقال معنا از حوزۀ مبدأ به حوزههای مختلف از مقاصد معنایی است. حافظ با انتخاب این گونه از حسآمیزی، سبب افزایش بافت بلاغی و هنری کلام شده و بهمنظور ارتقا بخشیدن به شأن و مرتبۀ امور محسوس و پیوند جهان ذهنی و عینی، به حسآمیزی عینی ـ انتزاعی توجه ویژهای داشتهاست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حسآمیزی؛ گونهها و کارکردها؛ غزلیات حافظ؛ لیکاف؛ جانسون؛ حوزۀ مبدأ؛ حوزۀ مقصد | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,272 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 723 |
||