2گروه علوم سیاسی،واحد رباط کریم،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران
چکیده
نقدهای رادیکال آلاحمد به مفهوم غربزدگی به دلیل اقبال گسترده اقشار مختلف جامعه ایرانی در زمان مطرحشدن نقش مهمی به جهتگیریهای فکری و سیاسی جامعه ایران داشت. آلاحمد وضعیت آشفته حاکم بر جامعه را که در فرایند نوسازی پرتناقض زمانهاش را نقد میکند و در این مسیر تلاش دارد آگاهیبخش و هشداردهنده باشد. در این پژوهش تلاش شده تا با روش تحلیل دادهها زمینههای اجتماعی و فرهنگی شکلگیری مفهوم غربزدگی در اندیشه آلاحمد موردتوجه قرار گیرد. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که او نقدهای قابلتوجهی به مدرنیزاسیون وابسته و مدرنیسم سطحی عصر پهلوی مطرح کرد؛ اگرچه در طرح یک ایده جایگزین برای برونرفت از وضعیت غربزدگی ناتوان بود و در نهایت با ارائه راهکارهای سیاسی برای تقویت مذهب و روحانیت بهعنوان یک نیروی اجتماعی سنتی زمینهساز شکلگیری نوعی غربستیزی سیاسی برآمده از تجددستیزی فرهنگی شد. نقدهای وی به دلیل ضعف نظری و آشنایی سطحی با تمدن مدرن از سطح نقد وابستگی سیاسی و اقتصادی و ظواهر فرهنگی فراتر نمیرود و نمیتواند سیمایی دقیق و روشنی از وضعیت تمدنی جامعه ایران ترسیم کند.
آلاحمد، شمس (1378) از چشم برادر، تهران: امیرکبیر.
برمن، مارشال (1379)تجربه مدرنیته، ترجمه مراد فرهادپور، تهران: طرح نو
بروجردی، مهرزاد (1377) روشنفکران ایرانی و غرب، تهران: فرزان روز.
پورزکی،گیتی (1396) «باز تفسیر مفهوم غربزدگی جلال آلاحمد در پرتو مفهوم دیالوجیستی خود و دیگری»،فصلنامه اندیشه سیاسی در اسلام، دوره 4، شماره 11،خردادماه
دانشور، سیمین (1369) غروب جلال، تهران: کتاب سعدی.
دهباشی، علی (1378) یادنامه جلال آلاحمد، تهران: نشر شهاب.
شادمان، سید فخرالدین (1326) تسخیر تمدن فرنگی،تهران: چاپخانه مجلس.
فرانک، آندره گوندر (1359) توسعه توسعهنیافتگی در برزیل، ترجمه سهراب بهداد، تهران: دانشگاه صنعتی شریف.
فردید، سید احمد (1395) غرب و غربزدگی، تهران: فرنو.
قاضیان، حسین (1386) جلال آلاحمد و گذار از سنت به تجدد، تهران : کویر.
قیصری، علی (1383) روشنفکران ایران در قرن بیستم، تهران: هرمس.
عبدالکریمی، بیژن (1389) «جلال آلاحمد، غربزدگی و ضرورت بازگشت به سنت»، غربشناسی بنیادی، سال اول، شمارة دوم، پاییز و زمستان.
معارف، عباس (1380) نگاهی دوباره به مبادی حکمت انسی، تهران: رایزن.
میرسپاسی، علی (1384) تأملی در مدرنیته ایرانی، ترجمه جلال توکلیان، تهران: طرح نو.
میرسپاسی، علی (1381) دموکراسی یا حقیقت، تهران: طرح نو.
هاشمی، محمد منصور (1384) هویت اندیشان و میراث فکری احمد فردید، تهران: کویر.
هانسن، براد (1374) «غربزدگی در ایران از نگاه صمد بهرنگی، جلال آلاحمد و شریعتی»،در مجموعه مقالات شریعتی در جهان، ترجمه حمید احمدی، تهران: شرکت سهامی انتشار.
وحدت، فرزین (1382) رویارویی فکری ایران با مدرنیت، تهران: ققنوس.
یونگر، ارنست (1364) عبور از خط، ترجمه و تقریر محمود هومن و تحریر جلال آلاحمد، تهران: رودکی.
Abrahamian, Ervand.(1993) Khomeinism: Essays on the Islamic Republic . Berkeley: University of California Press.
Dabashi, Hamid.(1993) Theology of Discontent: The Ideological Foundatation of the Islamic Revolution in Iran, New York: New York University Press.
Therborn, Göran.(2003) “Entangled Modernities”, European Journal of Social Theory, volume 6, issue 3, pp 293-305.
Therborn, Göran (2010) “Different Roads to Modernity and Their Consequences: A Sketch”, in: M. Boatca et (eds.), Decolonizing European Sociology, Farnham: Ashgate
