بررسی دینامیکی رابطه توفندهای اقیانوس اطلس در سالهای 2017 تا 2019 و مسیر توفان اطلس با استفاده از رهیافت انرژی | ||
| فیزیک زمین و فضا | ||
| مقاله 11، دوره 49، شماره 1، بهار 1402، صفحه 189-211 اصل مقاله (3.03 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jesphys.2022.339565.1007408 | ||
| نویسندگان | ||
| فرنوش حداد1؛ فرهنگ احمدی گیوی* 2؛ علیرضا محبالحجه3؛ محمد میرزایی4 | ||
| 1گروه فیزیک فضا، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران. رایانامه: farnoosh.haddad@ut.ac.ir | ||
| 2نویسنده مسئول، گروه فیزیک فضا، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران. رایانامه: ahmadig@ut.ac.ir | ||
| 3گروه فیزیک فضا، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران. رایانامه: amoheb@ut.ac.ir | ||
| 4گروه فیزیک فضا، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران. رایانامه: mirzaeim@ut.ac.ir | ||
| چکیده | ||
| توفندهای اقیانوس اطلس با تشدید فعالیت خود بهعنوان چرخندهای برونحارهای، نوسان اطلس شمالی (NAO) و مسیر توفان اطلس را تحت تأثیر قرار میدهند. هدف این پژوهش، مطالعه آماری-دینامیکی رابطه توفندهای اقیانوس اطلس و مسیر توفان اطلس با استفاده از رهیافت انرژی و شاخص NAO است. بدین منظور، ابتدا ضریب همبستگی میان شاخصهای NAO و انرژی انباشته چرخند (ACE) در ژوئیه تا اکتبر سالهای 2019-2017 محاسبه شد. سپس با استفاده از دادههای بازتحلیل JRA-55، میانگین انرژی جنبشی پیچکی (EKE) و جملات مهم آن برای سپتامبر سالهای فوق محاسبه و ارزیابی شد. نتایج نشان میدهد توفندهایی که محدود به نواحی حاره هستند، همبستگی بزرگتر (حدود 95%) و تقریباً ثابتی با NAO دارند، ولی توفندهای دارای مرحله گذار برونحارهای از همبستگی کمتری برخوردارند. بهعلاوه، اگرچه تعداد توفندها در دوره 2019-1995 در فاز مثبت NAO حدود 7% بیشتر از فاز منفی آن است، اما تعداد روزهای استقرار فاز منفی NAO در زمان فعالیت توفندها اندکی بیشتر از فاز مثبت میباشد. همچنین توفندهایی که فعالیت آنها در فاز مثبت است تا سواحل شرقی آمریکا کشیده شده و در آنجا تقویت میشوند، حال آنکه توفندهایی که فعالیت آنها همزمان با فاز منفی است، در دریای سارگاسو (غرب اطلس) و ناحیه کیپورد (غرب آفریقا) رخ میدهند. نکته قابل ذکر دیگر آنکه جملات تبدیل کژفشار و واگرایی شار آزمینگرد ژئوپتانسیل مهمترین جملات EKE در تقویت مسیر توفان اطلس در گذار برونحارهای توفندها هستند و تقویت توفند قوی دورین تا سواحل کانادا و همزمانی رخداد آن با فاز مثبت NAO، موجب تقویت شدید مسیر توفان اطلس شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| چرخندهای برونحارهای؛ مسیر توفان اطلس؛ نوسان اطلس شمالی؛ انرژی جنبشی پیچکی؛ تبدیل کژفشار؛ شار آزمینگرد ژئوپتانسیل | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 5,048 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,373 |
||