بهرهوری مصرف آب در محصول پیاز و ارزیابی راهکارهای بهبود آن | ||
| مدیریت آب و آبیاری | ||
| مقاله 8، دوره 12، شماره 4، زمستان 1401، صفحه 799-820 اصل مقاله (1.2 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jwim.2022.344149.998 | ||
| نویسندگان | ||
| حسن اوجاقلو* 1؛ فرهاد اوجاقلو2؛ محمد قربانیان1؛ فرهاد میثاقی1؛ بیژن نظری3؛ اسماعیل کرمی دهکردی4 | ||
| 1گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران. | ||
| 2سازمان مدیریت و برنامهریزی، زنجان، ایران. | ||
| 3گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه بینالمللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران. | ||
| 4ترویج کشاورزی و توسعه روستایی، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با هدف پایش بهرهوری مصرف آب محصول پیاز و ارزیابی میدانی راهکارهای ارتقای آن انجام شد. در مرحله اول پژوهش، تعداد 12 مزرعه پیاز واقع در شهرستان زنجان انتخاب و موردمطالعه قرار گرفت. عوامل مرتبط با بهرهوری نظیر دبی ورودی به مزارع، حجم آب مصرفی، برنامه آبیاری، مدیریت تغذیه، عملکرد محصول، هزینههای تولید و درآمد حاصل از فروش محصول تعیین و شاخصهای فیزیکی و اقتصادی بهرهوری مصرف آب محاسبه شد. در مرحله دوم، مدیریت آبیاری بهعنوان راهکار اجرایی بهمنظور بهبود بهرهوری مصرف آب در شرایط واقعی مزرعه در قالب قطعات کنترلشده اجرا و با وضع موجود مقایسه شد. براساس نتایج حاصل از پایشهای میدانی، میانگین حجم آب مصرفی در مزارع پیاز در حدود 19626 مترمکعب در هکتار و میانگین شاخصهای بهرهوری مصرف آب CPD، BPD و NBPD بهترتیب برابر 14/3 کیلوگرم بر مترمکعب، 68 و 40 هزار ریال بر مترمکعب برآورد شد. بهطور میانگین اعمال برنامه صحیح آبیاری در قطعات کنترلشده منجر به کاهش 58 درصدی حجم آب مصرفی و در نتیجه آن افزایش 147 درصدی شاخص بهرهوری فیزیکی شد. تثبیت الگوی اشتباه مدیریت آبیاری و عدم کنترل و نظارت بر بهرهبرداری از منابع آب دلایل اصلی مصرف بیرویه آب در مزارع پیاز شناخته شد. نتایج مرحله دوم اجرای پژوهش نشان داد، تنها با اصلاح مدت زمان آبیاری میتوان حجم آب مصرفی را بهطور قابلملاحظهای کاهش و بهرهوری مصرف آب را بهبود بخشید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| برنامه آبیاری؛ زنجانرود؛ کارایی مصرف آب؛ کنترلشده | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,121 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 745 |
||