برآورد ردپای آب در الگوهای فعلی کشت و ظرفیت کاهش آن در الگوهای بهینه تحت شرایط آرمانهای چندگانه (مطالعه موردی؛ منطقه ورامین) | ||
| تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران | ||
| مقاله 8، دوره 53، شماره 4، زمستان 1401، صفحه 987-999 اصل مقاله (788.57 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijaedr.2022.338478.669130 | ||
| نویسندگان | ||
| فرشته بالوی1؛ عبدالمجید لیاقت* 2؛ حامد ابراهیمیان3 | ||
| 1دانشجوی دکتری گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران | ||
| 2استاد گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران | ||
| 3دانشیار گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران | ||
| چکیده | ||
| با تشدید بحران آب در جهان، توجه به مفهوم آب مجازی و ردپای آب در برنامهریزی و سیاستگذاریکشاورزی، به ویژه در کشورهای واقع در منـاطق خشک و نیمه خشک، ضرورت یافته است. بخش کشاورزی در ایران به عنوان بزرگترین مصرفکننده آب، نیازمند توجه جدی به مفاهیم الگوی کشت بهینه، آب مجازی و ردپای آب خواهد بود. بر این اساس، هدف این تحقیق، کاهش ردپای آب الگوهای بهینه تحت آرمانِ همزمان سود و ریسک در مقایسه با الگوهای کشت فعلی است. همچنین، پیامد عدم اجرای الگوی کشت بهینه از منظر منافع و ردپای آب تحت الگوهای برنامهریزی آرمانی بررسی شد. برای این منظور از دادههای هزینه تولید، سطح زیر کشت و میزان تولید محصولات زراعی منطقه ورامین واقع در دشت ورامین برای سال زراعی 97-1396 استفاده شد. نتایج این مطالعه نشان داد که در الگوهای تعادل سود و ریسک، منافع خالص کشاورزان به میزان 8/10 درصد افزایش مییابد و همزمان ردپای آبی بهطور متوسط 5/5 درصد کاهش خواهد یافت. در واقع ردپای آب آبی، سبز و خاکستری در الگوی فعلی کشت به ترتیب معادل 45/52، 79/2 و 56/17 میلیون مترمکعب و در الگوی بهینه تعادل سود و ریسک نیز به ترتیب معادل 60/51 ،24/2 و 96/14میلیون مترمکعب برآورد شد. در نهایت مجموع ردپای آب نیز در دو الگو به ترتیب 81/72 و 81/68 میلیون مترمکعب برآورد گردید. با توجه به اینکه کل نیاز صنعت و معدن از مصارف آبی کشور تنها 2 درصد است، لذا چنانچه بتوان این صرفهجویی 5/5 درصدی در ردپای آب را در کشور تعمیم داد، با اجرای الگوی تعادلی سود و ریسک در بخش کشاورزی، میتوان علاوه بر کسب سود بیشتر توسط کشاورزان، بیش از نیاز صنعت در مصارف آبی صرفهجویی نمود. این میزان صرفهجویی بدون هزینهای توسط دولت قابل انجام خواهد بود و در واقع منافع بیشتر و ریسک کمتر، کشاورزان را به رعایت این الگو، ترغیب خواهد نمود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آب آبی؛ آب سبز؛ آب خاکستری؛ برنامهریزی آرمانی؛ منافع کشاورزان | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 788 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 522 |
||