تغییرات کاربری اراضی و ارتباط آن با سطح آبهای زیرزمینی و مخاطرات آن (مطالعۀ موردی: شهرستان ملارد) | ||
| مدیریت مخاطرات محیطی | ||
| مقاله 3، دوره 9، شماره 1، بهار 1401، صفحه 31-44 اصل مقاله (1.03 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی کاربردی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhsci.2022.339360.709 | ||
| نویسندگان | ||
| موسی عابدینی* 1؛ مریم محمدزاده شیشه گران2 | ||
| 1استاد گروه ژئومورفولوژی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران | ||
| چکیده | ||
| آبهای زیرزمینی مهمترین منبع آب شیرین جهان هستند. آگاهی از تغییرات عمق آب بهمنظور شناخت وضعیت سفرههای آب زیرزمینی و مدیریت بهینۀ آن ضرورت دارد. یکی از کاربردهای سنجش از دور، تعیین تغییرات کاربری اراضی در طولانیمدت است. هدف اصلی این پژوهش بررسی سطح آبهای زیرزمینی با استفاده از علم سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی و رابطۀ آن با کاربری اراضی است. به این منظور ابتدا تصاویر مربوط اخذ و پیشپردازشهای لازم روی هر کدام اعمال شد. سپس مدلسازی و طبقهبندی تصاویر صورت گرفت. بهمنظور بررسی تغییرات کاربری اراضی، نقشۀ طبقهبندیشدۀ کاربری اراضی برای هر دو سال 2000 و 2020 با استفاده از روش طبقهبندی شیءگرا استفاده شد و سپس بهمنظور بررسی تغییرات کاربری اراضی، نقشۀ تغییرات کاربری اراضی برای دورۀ زمانی بیستساله استخراج شد. بعد از استخراج نقشۀ تغییرات کاربری اراضی بهمنظور انتخاب بهترین مدل، برای سال 2000 روش دایرهای و برای سال 2020 مدل گوسین دقیقترین روشها شناخته شدند. نتایج نشان داد که نقشۀ کاربری سال 2020 کلاس مرتع دارای بیشترین مساحت بوده است. با نگاهی به کاربریهای دو سال نتایج بهدستآمده تفاوت چشمگیری را نشان میدهد. کاربری باغها کاهش چشمگیری داشته است که این موضوع نشاندهندۀ نبود مدیریت و قطع درختان و از بین بردن جنگلها و باغها و تبدیل آنها به مناطق مسکونی و کشاورزی و ... است، همچنین کاربری منطقۀ مسکونی در سال 2000 از 42187 به 69164 افزایش پیدا کرد. با انطباق نقشۀ کاربری اراضی بر نقشۀ سطح آب زیرزمینی، بیشترین میانگین عمق آب در سال 2000 برای کاربری کشاورزی با 50/64 متر و کمترین میانگین عمق آب برای کاربری بایر با 26 متر ثبت شد. با ملاحظۀ نقشۀ کاربری اراضی و نقشۀ تراز آب زیرزمینی سال 2020، بیشترین میانگین عمق آب در این سال نیز متعلق به کاربری کشاورزی با 19/61 متر و کمترین میانگین عمق آب مربوط به کاربری خاک با 28 متر است. کاهش سطح آب موجب تسریع تخریب این منابع طبیعی شده که مخاطرات هولناکی در پی خواهد داشت که از مهمترین آنها میتوان به فرونشست زمین اشاره کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تصاویر ماهوارۀ لندست؛ روشهای زمینآمار؛ سطح آب زیرزمینی؛ شهرستان ملارد؛ طبقهبندی شیءگرا؛ مخاطرات | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,116 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 755 |
||