بررسی میزان فلزات سنگین در نمونههای خاک قبل از کشت و بعد از برداشت برنج در استان مازندران؛ مطالعة شاخصهای پتانسیل ریسک اکولوژیک و آلودگی یکپارچه | ||
| نشریه محیط زیست طبیعی | ||
| دوره 75، شماره 4، پاییز 1401، صفحه 702-715 اصل مقاله (654.05 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jne.2022.340866.2415 | ||
| نویسندگان | ||
| محبوبه نوذری1؛ عباس اسماعیلی ساری* 2؛ علی ماشینچیان مرادی3؛ نادر بهرامی فر2؛ لعبت تقوی4 | ||
| 1گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| 2گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران | ||
| 3گروه علوم دریایی و شیلات، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| 4گروه محیط زیست و جنگل، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| آلودگی خاک به فلزات سنگین، موضوعی جدی در سراسر جهان است. این فلزات سنگین هم از منابع طبیعی و هم از منابع انسانی بهخصوص فعالیت های کشاورزی در محیط منتشر می شود. از این رو، در این مطالعه به بررسی میزان فلزات سنگین و شاخص های پتانسیل ریسک اکولوژیک و آلودگی یکپارچه در نمونههای خاک مراحل نمونه برداری قبل از کشت و بعد از برداشت برنج در استان مازندران پرداخته شده است. جهت هضم شیمیایی نمونه های خاک از مخلوط اسید نیتریک، اسید هیدروفلوئوریک و اسید پرکلریک استفاده گردید و بهمنظور سنجش میزان فلزات سنگین در نمونه های خاک از دستگاه ICP-MS استفاده شد. نتایج مقایسة میزان کروم، روی، نیکل و سرب در خاک قبل از کشت و بعد از برداشت برنج با استانداردهای ملی و بین المللی نشان میدهد که میزان این فلزات در بیشتر ایستگاه های مورد مطالعه بالاتر از حد استاندارد داخلی و بیناللملی است. نتایج میزان شاخص پتانسیل ریسک اکولوژیک در نمونههای خاک نشان داد که میزان این شاخص در تمام ایستگاهها و مراحل نمونه برداری در محدودة ریسک اکولوژیک پایین (زیر 150) است. همچنین نتایج نشان داد که میزان شاخص PI برای عناصر آرسنیک، کروم، کادمیوم، مس، نیکل، روی و جیوه در تمام ایستگاه ها در نمونه های خاک قبل از کشت و بعد از برداشت برنج در محدودة میزان آلودگی پایین قرار دارد، اما میزان این شاخص برای عنصر سرب در تمام ایستگاهها و مراحل نمونه برداری در محدودة میزان آلودگی متوسط بهدست آمد. همچنین نتایج میزان شاخص آلودگی تجمعی (IPI) برای تمام ایستگاه ها و مراحل نمونه برداری در محدودة میزان آلودگی پایین به دست آمد. بهطور کلی حضور فلزات سنگین در محیط خاکی و در پی آن تجمع فلزات سنگین در مواد غذایی، اثرات مضر و جبرانناپذیری بر جوامع بشری و امنیت غذایی دارد، بنابراین اقدامات احتیاطی بیشتری برای کاهش چنین اثراتی مورد نیاز است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فلزات سنگین؛ ریسک اکولوژیک؛ آلودگی خاک؛ آلودگی تجمعی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,168 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 564 |
||