تبیین مسألۀ اقطاع در دورۀ غزنویان (582 ـ 351 ق) | ||
| پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامی | ||
| دوره 54، شماره 2، اسفند 1400، صفحه 467-480 اصل مقاله (244.73 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhic.2021.330892.654280 | ||
| نویسنده | ||
| سجاد کاظمی* | ||
| دانش آموخته دکتری تاریخ ایران دوره اسلامی دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران | ||
| چکیده | ||
| اقطاع در اشکال مختلف همواره یکی از شیوههای مسلط نظام زمینداری، به ویژه در سدههای نخستین و میانۀ تاریخ ایران بوده است. این نوع زمینداری در دورۀ غزنویان به سبب اتکا بر نظام غنیمتگیری چندان رواج نیافت. بنابر قاعده، آنگاه که دولت توان نداشت تا مواجب سپاهیان را به نقد پرداخت کند، املاک را به شکل اقطاع واگذار میکرد، اما سؤال این است که چرا در دورۀ غزنویان متأخر، یعنی از دورۀ سلطان مسعود بهبعد، بهرغم دشواری شرایط حکومت در پرداخت مواجب نقدی به سپاهیان، نظام اقطاع رواج نیافت؟ این مقاله با روش توصیف و تحلیل کیفی در پی تبیین نظام اقطاع در دورۀ غزنویان متقدم و پاسخ به پرسش مذکور در دورۀ غزنویان متأخر است. بنابر یافتهها، گرچه غزنویان متقدم، نظام اقطاع را تجربه کردند، اما اصلاحات سبکتکین در مناسبات زمینداری از تداوم و تثبیت آن جلوگیری کرد، دیگر اینکه سلاطین متأخر غزنوی، با تأمین حقوق سپاهیان از مال رعیت، از واگذاری مالکیت زمین به شکل اقطاع جلوگیری کردند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اقطاع؛ زمینداری؛ غزنویان متقدم؛ غزنویان متأخر | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,191 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 741 |
||