بررسی و تحلیل جنبههای مختلف آسیبپذیری شهری ناشی از خشکسالی (مطالعۀ موردی:استان تهران ) | ||
| مجله اکوهیدرولوژی | ||
| دوره 8، شماره 4، زمستان 1400، صفحه 1045-1059 اصل مقاله (1.29 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ije.2021.333312.1574 | ||
| نویسندگان | ||
| وحید نجفی1؛ آزاده اربابی سبزواری* 2؛ فاطمه ادیبی سعدی نژاد3 | ||
| 1دانشجوی دکتری،گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکدۀ علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اسلامشهر | ||
| 2دانشیار، گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اسلامشهر | ||
| 3استادیار، گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اسلامشهر | ||
| چکیده | ||
| در دهههای اخیر افزایش جمعیت، توسعۀ صنایع، رخداد خشکسالی و افزایش مصرف آب، موجب فشار بر منابع آب استان تهران شده است. این وضعیت سبب بروز پیامدهای زیستمحیطی و اقتصادی اجتماعی فراوانی شده است. از اینرو، هدف پژوهش حاضر، پایش خشکسالی و ارزیابی اثرات اقتصادی و اجتماعی آن است. پژوهش حاضر از لحاظ هدف به صورت کاربردی و از لحاظ روش، توصیفی تحلیلی و به صورت پیمایشی است. برای تحلیل دادهها از نرمافزارهای SPSS، GIS و Amos استفاده شد. بر اساس نتایج حاصل از پردازش دادههای بارش و تصاویر ماهوارهای TRMM طی دورۀ زمانی 1998ـ 2019 مشخص شد که بین فراوانی رخداد دورههای خشک و مرطوب در سطح استان تهران، تفاوت معناداری وجود ندارد. با اینوجود، در سالهای انتهایی دورۀ مطالعهشده، ناهنجاری بارش در استان تهران تمایل بیشتر به خشکسالی دارد و در هفت سال اخیر، سه دورۀ خشک فراگیر و نسبتاً شدید حادث شده است. به طور کلی، با توجه به دادههای و اطلاعات مستخرج از پرسشنامهها میتوان گفت که پدیدۀ خشکسالی در تهران ابتدا موجب ایجاد تنشها و آسیبهای روانی و اجتماعی (با بیشترین بار عاملی 894/0) شده و با پیشرفت این پدیده، زمینه برای ایجاد بحران تولید و معیشت (با بار عاملی850/0) فراهم شده. متعاقب این اثرات، پدیدۀ دیگری به نام فقر و فلاکت ظاهر (با بار عاملی 698/0) و در نهایت، این عوامل زمینهساز مهاجرت افراد و تغییرات ساختار جمعیتی (با بار عاملی 733/0) در مبدأ و مقصد میشوند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آسیبپذیری اجتماعی؛ تحلیل عاملی؛ شاخص SPI؛ کلانشهر تهران؛ بحران معیشت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 951 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 698 |
||