قاعدهی مقابلهی متناقض با مقصود و کاربستهای آن در فقه امامیه | ||
| فقه و مبانی حقوق اسلامی | ||
| دوره 54، شماره 2، اسفند 1400، صفحه 335-315 اصل مقاله (301.14 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jjfil.2022.331153.669233 | ||
| نویسنده | ||
| علی حسینیفر* | ||
| مدرّس سطوح عالی حوزه علمیه ایلام و دانشجوی دکتری دانشگاه ایلام | ||
| چکیده | ||
| مقابله یا معارضهی متناقض با مقصود، عنوانی است که در تعلیل و تأیید برخی گزارههای شرعی، در فقه شیعه، مانند منع قاتل از بهرهمندی از میراث مقتول، به کار رفته است. اهل سنت نیز، شتاب در تحقق امری، پیش از فرارسیدن زمان آن امر را، مستوجب معاقبهی به حِرمان دانستهاند. اگر چه، در قواعد فقه امامیه، سخن چندانی از این قاعده به میان نیامده و تنها برخی از ایشان، به تبع اهل سنت، دربارهی آن قلم زدهاند؛ اما، گسترهی کارکردهای این قاعدهی فقهی و امکان بهرهمندی از آن در مجازاتهای تعزیری، ضرورت واکاوی اصالت و صحت آن را روشن میکند. با تأمل در ادله و کاربردهای این قاعده در متون فقهی، قوام و استواری آن در شریعت متصور است و چنین به نظر میرسد که این قاعده، با شروطی، که از تحلیل و پالایش کاربستهای فقهی آن به دست میآید، قابلیت تعمیم دارد. در این پژوهش، با بهرهگیری از منابع اسنادی و به روش توصیفی ـ تحلیلی به اثبات اصالت و ساختارمندی این قاعده و تبیین مجرای آن در فقه شیعه پرداخته شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مجازات تعزیری؛ معارضهی متناقض؛ مقابلهی به نقیض؛ مقابلهی متناقض؛ نقیض مقصود | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 874 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 651 |
||