تحلیل همدیدی بارشهای همراه با طوفان تندری فراگیر بهاره در شمال غرب ایران | ||
| پژوهش های جغرافیای طبیعی | ||
| دوره 54، شماره 1، بهار 1401، صفحه 95-110 اصل مقاله (1.24 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jphgr.2022.334160.1007659 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدصالح گرامی1؛ مصطفی کریمی* 2؛ قاسم عزیزی3؛ سمیه رفعتی4 | ||
| 1دانشجوی دکترای اقلیم شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2استادیار گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 3استاد گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 4استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه سیدجمالالدین اسدآبادی، اسدآباد، ایران | ||
| چکیده | ||
| بهمنظور شناسایی الگوی فشار در زمان رخداد بارشهای همراه با طوفان تندری فراگیر، 18 ایستگاه واقع در شمال غرب ایران طی دورة 1993-2012 بررسی شد. برای بهدستآوردن روزهای منتخب شاخصهایی قرار داده شد. 108 روزی که دارای شاخصهای موردنظر بودند انتخاب شدند و برای تحلیل آماری دادههای ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 500 هکتوپاسکال آنها از سایت مرکز ملی پیشبینی محیطی (Ncep/Ncar) اخذ شد و با استفاده از تحلیل عاملی نمرات عاملها مشخص شد و خوشهبندی دادهها با روش تحلیل سلسلهمراتبی و ادغام Ward انجام شد. نتایج تحقیق نشان میدهد که به هنگام وقوع بارشهایی همراه با طوفان تندری فراگیر پنج الگو منطقة موردمطالعه را تحت تأثیر قرار میدهد و عامل گستردگی طوفانهای تندری ترکیب الگوهای همدیدی با صعود محلی است. در این پژوهش الگوی کمارتفاع بسته بیشترین و الگوی ناوة عمیق کمترین تکرار را داشتند. الگوی ناوة عمیق و ناوة ضعیف نسبت به سایر الگوها از گستردگی جغرافیایی کمتری برخوردارند و در زمان رخداد آن، منطقة موردمطالعه دمای سطحی بیشتری را تجربه میکند. در این دو الگو بیشینة جریان قائم هوا در تراز زیرین قابل مشاهده است. همچنین، دریای خزر در تأمین رطوبت ترازهای زیرین نقش ایفا میکند. هنگام رخداد الگوهای کمارتفاع بسته، بندال و ناوة شرق مدیترانه، منطقة مورد مطالعه دمای سطحی کمتری را تجربه میکند. همچنین، بیشینة جریان قائم هوا در تراز میانی مشاهده شده است. رطوبت در این الگوها بیشتر از منابع دریای سرخ و دریای مدیترانه تأمین میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| الگوی فشار؛ بارش بهاره؛ بارش همرفتی؛ تحلیل عاملی؛ شمال غرب ایران؛ طوفان تندری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,293 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 671 |
||