1دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
2استاد گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکدة الهیات، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
چکیده
تولد تقویمی، سزارین خارج از موعد مقرر و بدون ضرورت پزشکی است که صرفاً هدف آن تولد نوزاد در تاریخی خاص است. این نوع از تولد بهدلیل تغییر فرایند طبیعی زایمان ممکن است خطرهای اجتنابناپذیری را برای مادر و نوزاد بههمراه داشته باشد؛ ازاینرو با تمسک به روش کتابخانهای درصدد شناسایی مسئولان ورود خسارت بر خواهیم آمد. تولد تقویمی افزونبر آنکه مغایر با اخلاق است، از نظر قانونی نیز برای مداخلان در آن مسئولیت مدنی، کیفری و در مواردی انتظامی ایجاد میکند. احراز ارکان مسئولیت مدنی در تولد تقویمی اعم از ورود ضرر، فعل زیانبار و رابطة سببیت، موجبات مسئولیت مدنی پزشک، والدین و مراکز درمان را فراهم میآورد. پزشک در چنین تولدی بهعنوان فرد آگاه و خبره، مباشر تولد نابهنگام است و والدین با اعلام رضایت به سزارین خارج از موعد، سبب تولد تقویمی محسوب میشوند. در کنار این دو عامل مراکز درمان با وجود رابطۀ استخدامی پزشک و قرارداد منعقده بین بیمارستان و بیمار، سبب دیگری بر وقوع خسارت احتمالیاند؛ ازاینرو مطابق مادة 526 قانون مجازات اسلامی، در فرض اجتماع سبب و مباشر، براساس تأثیر میزان رفتار عاملان و بهواسطة احراز آن توسط معیار عرفی، مسئولیت جبران خسارت توزیع میشود.
اردبیلی، محمدعلی (1394). حقوق جزای عمومی، ج 3، چ هفتم، تهران: میزان،.
اصغری آقمشهدی، فخرالدین (1382). «جبران خسارت معنوی در حقوق ایران»، پژوهشنامة علوم انسانی و اجتماعیدانشگاه مازندران، سال سوم، ش 9 و 10، ص 48-31، /http://ensani.ir/fa/article/286133 (1آذر 1399).
امینپور، رضا؛ محمودیان چالبان، علی؛ درویش پوریان، امالبنین (1398). «تحلیل اجتماع مسئولیت مباشر و سبب در قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392 از دیدگاه حقوق خصوصی»، نشریة تحقیقات حقوق خصوصی و کیفری، ش 39، ص 140-123، http://clk.journals.pnu.ac.ir/article_4475.html (3 مهر 1399).
الانصاری، الشیخ مرتضی (1416ق). کتاب المکاسب، رساله فی قاعده النفی الضرر، چ دوم، قم: مؤسسۀ النشر.
بابایی، ایرج، اسماعیل کشاورز (1397). «بررسی تطبیقی ساختار مسئولیت مدنی در حقوق کامنلا و اسلام»، پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب، ش 15، ص 24-1، 10.22091/CSIW.2018.2486.1260DOI: (12 آبان 1399).
بجنوردی، حسن (1410ق). القواعد الفقهیه، ج 2، قم: اسماعیلیان.
بیگی، ابوطالب؛ طاهری، نیما؛ نوروزی، حمیدرضا (1392). «بررسی شیوع زایمانهای خیلی زودرس، عوامل خطر و عواقب نوزادی در بیمارستان آرش: گزارش کوتاه»، مجلة دانشکدة پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، دورة 71، ش 3، ص 198-194، http://tumj.tums.ac.ir/article-1-5257-fa.html(8 آبان 1399).
تقیزاده، ابراهیم؛ عباسی، محمود؛ علیپور، سحر (1394). «مسئولیت مدنی پزشک در قبال بیماران اورژانسی (با مطالعة تطبیقی حقوق ایران و انگلستان)»، حقوق پزشکی، سال نهم، ش 33، ص 54-11، http://ijmedicallaw.ir/article-1-308-fa.html(8 آبان 1399).
ثقفی، مریم؛ یزدانیان، علیرضا؛ جلالی، محمود (1396). «ماهیت تعهد ایمنی و کاربرد آن در مسئولیت مدنی پزشک در حقوق ایران و فرانسه»، پژوهشهای حقوق تطبیقی، دورة 21، ش 3، ص 36-1، 20.1001.1.22516751.1396.21.3.5.6 DOI: (8 آبان 1399).
حاجی دهآبادی، احمد (1398). «تغییرات قاعدة اجتماع سبب و مباشر با لحاظ آخرین تحولات قانونگذاری درایران (مادة 526 ق.م.ا 1392)»، نشریة حقوق خصوصی، ش 34، ص 132-113، 10.22059/JOLT.2019.277883.1006702doi: (12بهمن 1399).
حسینی الاسحاقی الحلبی، حمزه بن علی بن زهره (ابن زهره) (1417ق). غنیة النزوع الی علمی الاصول و الفروع، قم: مؤسسۀ امام صادق (ع).
حسینی عاملی، سید محمدجواد (بیتا). مفتاح الکرامه فی شرح القواعد العلامه (ط - القدیمه)، ج 10، بیروت: دارالاحیاء التراث العربی.
الحسینی المراغی، السید میر عبدالفتاح (1417ق). العناوین، ج 1، قم: مؤسسۀ نشر الاسلامی.
حکمتنیا، محمود؛ هوشمند فیروزآبادی، حسن (1394). «ادلۀ قرآنی مسئولیت مدنی»، مجلة قرآن، فقه و حقوق اسلامی، سال اول، ش 2، ص 116-91، http://ensani.ir/fa/article/366856/(12 بهمن 1399).
حلبی، ابی جعفر محمد بن منصور بن ادریس حلی (ابن ادریس)(1410ق). السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی، ج 3، چ دوم، قم: مؤسسة انتشارات الاسلامی.
خوانساری، سید محمد (1405ق). جامع المدارک فی شرح مختصر النافع، ج 6، چ دوم، قم: مؤسسة اسماعیلیان.
خمینی، روحالله (1383). ترجمۀ تحریر الوسیله، ج 4، ترجمة علی اسلامی، قم: جامعة مدرسین حوزة علمیة قم – دفتر انتشارات اسلامی.
21. خویی، سید ابوالقاسم (1422ق). مبانی تکملة المنهاج، ج 2، قم: مؤسسۀ احیاء آثار الامام خویی (ره).
رستمی، هادی؛ شعبانی کندسری، هادی (1395). «احراز رابطۀ سببیت در فرض مداخلۀ عوامل گوناگون در جنایات و خسارات مالی (با تأکید بر قانون مجازات اسلامی 1392)»، نشریة پژوهش حقوق کیفری، ش 15، ص 171-144، https://jclr.atu.ac.ir/article_4439.html?lang=fa (12 بهمن 1399).
صادقی، محمدهادی (1393). «اجتماع سبب و مباشر در قانون مجازات اسلامی 1392»، نشریة مطالعات حقوقی، دورة 6، ش 2، ص 123-97، DOI:10.22099/JLS.2014.2359، (5 شهریور 1399).
صالحی، سعیده؛ صفایی، سید حسین؛ عباسلو، بختیار (1396). «تحولات مسئولیت مدنی ناشی از فعل زیانبار تعدد اسباب در قانون مجازات اسلامی جدید1392»، نشریة دانشحقوق مدنی، ش 12، ص 38-25، http://clk.journals.pnu.ac.ir/article_4475.html (4 تیر 1399).
صفایی، سید حسین؛ بادینی، حسن، عباسلو، بختیار؛ صالحی، سعیده (1397). «معیار تقسیم مسئولیت در فرض تعدداسباب و تحول آن در حقوق ایران»، نشریة دیدگاههایحقوق قضایی، ش 84، ص 164-147، https://www.sid.ir/fa/Journal/ViewPaper.aspx?ID=506995 (4 تیر 1399).
صفایی، سید حسین؛ رحیمی، حبیبالله (۱۳۹۲). مسئولیت مدنی (الزامات خارج از قرارداد)، چ پنجم، تهران: سمت.
طوسی، ابوجعفر، محمد بن الحسن بن علی بن الحسن (شیخ طوسی) (1400ق). النهایه فی مجرد الفقه و الفتاوی، چ دوم، بیروت: دار الکتاب العربی.
طباطبایی، سید علی (بیتا). ریاض المسائل فی تحقیق الاحکام بالدلائل (ط - القدیمه)، ج 2، قم: مؤسسة آلالبیت.
عالمزاده، محمد؛ فرهادی، دانیال؛ طالقان غفاری، مهدی (1399). «واکاوی تطبیقی ارتباط حق مالکیت فکری ناشی از اختراعات دارویی با حق بر سلامت از منظر قوانین موضوعه ایران و موافقتنامة تریپس»، پژوهشنامة حقوق تطبیقی، دورة 4، ش 2، ص 111-98، DOI: 10.22080/LPS.2021.20423.1212 (28 اسفند 1399).
العاملی، زین الدین بن علی شهید ثانی (1420ق). روضة البهیة فی شرح اللمعه فی الدمشقیه، ج 2، قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزة علمیة قم.
عبداللهی، عبدالکریم (1388). قواعدی از فقه، قم: بوستان کتاب قم (انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزة علمیة قم).
علامه حلی، حسن بن یوسف (1377). تبصرة المتعلمین فی احکامالدین، ج 2، ترجمة ابوالحسن شعرانی، تهران: کتابفروشی اسلامیه.
علیشاهی قلعه جوقی، ابوالفضل؛ دانشنهاد، محمد (۱۳۹۷). «جایگاه قاعدة «تحذیر» در مسئولیت مدنی اشخاص ودولت»، آموزههای فقه مدنی، ش ۱۷، ص 212-189، http://ensani.ir/fa/article/399010 (5 اسفند 1399).
علی محمدزاده، خلیل؛ محبی، سیده فاطمه؛ لباف، طاهره (1392). «مرور نظاممند سه دهه مقالات پژوهشی «علت سزارین» و راهبردهای مدیریت سلامت جمعیت»، مطالعات راهبردی زنان، سال شانزدهم، ش 61، ص 57-7، http://www.jwss.ir/article_12098.html (6 اسفند 1399).
عوده، عبدالقادر (1419ق). التشریع الجنائی الاسلامی مقارناً بالقانون الوضعی، ج 1، چ چهاردهم، بیروت: مؤسسة الرساله.
کاتوزیان، ناصر (۱۳۹۸). الزامهای خارج از قرارداد، مسئولیت مدنی، ج 1، چ پانزدهم، تهران: کتابخانۀ گنج دانش.
----------- (1398). مقدمة علم حقوق و مطالعه در نظام حقوقی ایران، چاپ 119، تهران: کتابخانۀ گنج دانش.
کرمانشاهی، آقا محمدعلی (1421ق). مقامع الفضل، ج 1، قم: مؤسسۀ العلامة المجدد الوحید البهبهانی.
Huang, C., Zhang, S., Zhao, Q., & Lin, Y. (2021). “Dragon year superstition, birth timing, and neonatal health outcomes”, China Economic Review, 66, 101594, pp. 1-13, DOI:org/10.1016/j.chieco.2021.101594.
Jacobson, M., Kogelnik, M., & Royer, H. (2020). “Holiday, just one day out of life:Birth timing and post-natal outcomes”(No. w27326). National Bureau of Economic Research,p1-41,https://www.journals.uchicago.edu/doi/abs/10.1086/712493.
