نماد شناسی نقشمایه شتر در هنر حکاکی دوره ساسانی(با تاکید بر 55 نمونه از آثار سرنمون) | ||
| نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی | ||
| دوره 26، شماره 4، زمستان 1400، صفحه 35-45 اصل مقاله (944.82 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfava.2021.305677.666507 | ||
| نویسندگان | ||
| بیتا مصباح* 1؛ سارا شادرخ2 | ||
| 1عضو هیئت علمی ، دانشکده هنر، دانشگاه سمنان | ||
| 2مربی دانشکده هنرسمنان، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هنر دوره ساسانی بازتاب رمزگونه باورهای اساطیری در ترکیب با اعتقادات زرتشتی است و نقشمایههای گوناگون این دوره، درپیوند عمیق با باورهای اساطیری و مذهبی دارای وجه نمادین شدهاند. دردوره ساسانی، اهمیت رسانههای هنری که تصویر شتر بر روی آنها به کار رفته شامل مهرها(قصرابونصر،تخت سلیمان)، ظروف فلزی، نقوشبرجسته(هترا، پالمیرا) و نقاشیهای دیواری کاخها( پنجکنت ،افراسیاب)، نشانگراعتبار این نقشمایه است. مساله پژوهش شناسایی مفاهیم نمادین مرتبط با آن است. پژوهش با شیوه توصیفی-تحلیلی، روش اسنادی و نمونه گیری هدفمند، به بررسی نقشمایه شتر در هنرساسانی میپردازد..هدف اعتبارسنجی باورها و مفاهیم اساطیری مرتبط با نقشمایه شتر است. نتایج پژوهش نشان می دهد که حیوان شتر دو مفهوم نمادین اصلی را داراست: به دلیل استفاده از کلمه شتر در نام زرتشت(به معنی حامل نور ایمان) و همچنین ارتباط شتر با ایزد بهرامبه عنوان نشانه ایستادگی در برابر بدیها وناراستیها، شتر نماد پایبندی به ایمان و نور هدایت است، به ویژه در مهرهای مربوط به روحانیون و درباریان.دومین مفهوم نمادین شتربه ارتباط او با بهرام (ایزدجنگاوری)و سایر ایزدان جنگاوری به نامهای آرسو، رودا، رشف، و وهاگن مربوط میشود. بر این اساس نقشمایه شتر برخی از مفاهیم مرتبط با این ایزدان جنگاوری همچون پیروزمندی و فتح شاهانه، سرافرازی و نیروی جنگی شکستناپذیررا نمادسازی میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شتر؛ هنر ساسانی؛ بهرام؛ زرتشت؛ یشت 14 | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4,272 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 3,506 |
||