بررسی ارتباط بین امنیت آب و بعد کمی امنیت غذایی در پهنههای مختلف اقلیمی ایران | ||
| تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران | ||
| مقاله 11، دوره 53، شماره 2، تابستان 1401، صفحه 497-514 اصل مقاله (754.77 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijaedr.2022.330430.669083 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم سالاری بردسیری1؛ حسین مهرآبادی بشرآبادی* 2؛ محمدرضا زارع مهرجردی2؛ سمیه امیرتیموری3؛ حمیدرضا میرزایی خلیل آبادی4 | ||
| 1دانشجوی دکتری گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران | ||
| 2استاد گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران | ||
| 3استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران | ||
| 4دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران | ||
| چکیده | ||
| دستیابی به امنیت آب و غذا از مهمترین اهداف سیاستگزاران در جهان است. کمبود آب در ایران یکی از چالشهای عمدهی امنیت غذا در آینده میباشد. در پژوهش حاضر، ابتدا با روش دومارتن توسعه یافته، پهنهبندی اقلیمی انجام شد. پس از محاسبه نیاز آبی با نرمافزار CROPWAT؛ مقدار آب مجازی، ردپای آب، بهرهوری آب، حجم آب مصرف شده توسط هر محصول زراعی در هر پهنهی اقلیمی و شکاف مطلوب غذایی در اقلیمهای مختلف برای سال زراعی 97-96 محاسبه شد. طبق نتایج؛ سرانهی ردپای آب بخش زراعت در اقلیمهای فراخشک، خشک بیابانی، نیمهخشک، مدیترانهای و مرطوب و در ایران 97/1611، 09/1228، 83/665، 01/884، 21/600 و 2/998 مترمکعب میباشد. همچنین شدت فشار بر منابع آب داخلی هر پهنهی اقلیمی و ایران به ترتیب 89/64، 03/88، 19/63، 01/41، 38/56 و 48/65 درصد است. خالص واردات آب مجازی برای هر پهنه نشان میدهد که پهنههای خشک بیابانی و مرطوب، صادرکنندهی آب مجازی و پهنههای فراخشک، نیمه خشک و مدیترانهای، واردکنندهی آب مجازی میباشند. نتایج نشان از وجود تناقض بین تحقق امنیت آب و بعد کمی امنیتغذایی دارد. اگر هدف برقراری امنیت آب باشد؛ میتوان با افزایش واردات خالص آب مجازی (در مورد محصولات آببر با بهرهوری آب پایین)، شدت فشار بر منابع آب داخلی هر پهنه را کاهش داد. ولی اگر هدف رسیدن به بعد کمی امنیت غذایی یا همان خودکفایی باشد؛ در صورت عدم تغییر در وضعیت موجود (ترکیب محصولات در الگوی کشت، میزان عملکرد و راندمان آبیاری در هر پهنه)، بر منابع آب فشار بیشتری وارد میشود. جهت رسیدن همزمان به اهداف بعد کمی امنیت غذایی و امنیت آب؛ افزایش عملکرد، بهبود راندمان آبیاری، تدوین الگوی کشت مناسب و تخصیص منابع آب با توجه به بهرهوری آب و عملکرد آن در هر پهنه پیشنهاد میگردد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شکاف غذایی؛ آب مجازی؛ دومارتن؛ ردپای آب؛ پنمن مانتیث | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,283 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 698 |
||