واکاوی خشکسالی هواشناسی با شاخص اصلاحی SPI در اقلیم خشک (مطالعة موردی: مرکز، جنوب، و شرق ایران) | ||
| پژوهش های جغرافیای طبیعی | ||
| دوره 53، شماره 4، زمستان 1400، صفحه 465-485 اصل مقاله (1.89 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jphgr.2022.326451.1007628 | ||
| نویسندگان | ||
| مجید گزل خو1؛ حسین محمدی* 2؛ رضا برنا3؛ فریده اسدیان4 | ||
| 1دانشجوی دکتری تخصصی آب و هواشناسی، گروه جغرافیا، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| 2استاد گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه تهران | ||
| 3دانشیار گروه جغرافیا، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی | ||
| 4استادیار گروه جغرافیا، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی | ||
| چکیده | ||
| هدف از اجرای این پژوهش ارزیابی شاخص استاندارشدة بارش (SPI) و اصلاح این شاخص در مناطق خشک مرکز، جنوب، و شرق ایران است. در ایـن پژوهش از دادههای آماری 26 ایستگاه سینوپتیک با دورة آماری سی سال به بالا (1364-1398) استفاده شد. به منظور دخالت دادن تأثیر زمانی بارش، شاخص اصلاحی EP-SPI ارائه شده است که در آن دادههای بارش ماهانه نخست با تابع EPI میرا شده است. بهعنوان ورودی از برنامة SPIGenerator در بازة زمانی دوازده ماهه استفاده شد؛ بدین ترتیب، اثر بارش های قدیمی تر کاهش یافته و شاخص برآورد بهتری از خشکسالی ارائه می نماید. وقوع بارش بیش از نرمال، پیش از شروع دورة خشک، می تواند مقدار شاخص SPI را، با وجود رخداد خشکسالی، نرمال یا حتی ترسال نشان دهد. مطابق بررسی انجامگرفته، بیشترین اختلاف دو روش معادل چهار سطح جابهجایی شاخص خشکسالی از ترسال بسیار شدید به خشکسالی خفیف بوده است. در این تحقیق مشخص شد که 9/8 درصد از وقایع خشکسالی دوازدهماهه از دید شاخص SPI مخفی مانده است. کارایی روش EP-SPI برای آشکارسازی خشکسالی در بازة دوازدهماهه، با تصاویر NDVI در تاریخ های نظیر مورد ارزیابی قرار گرفت و نشان داد که تطابق بهتری نسبت به SPIدارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اقلیم خشک؛ شاخص اصلاحی EP-SPI؛ شاخص بارش استاندارد؛ شاخص بارش مؤثر استاندارد | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,378 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 724 |
||