حساسیتسنجی معادلات برآورد انتقال بار کل رسوب در رودخانهها | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 52، شماره 9، آذر 1400، صفحه 2317-2331 اصل مقاله (1.32 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2021.323862.668974 | ||
| نویسندگان | ||
| رضا عزیزی* 1؛ محمود شفاعی بجستان2 | ||
| 1گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران. | ||
| 2گروه سازه های آبی، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز | ||
| چکیده | ||
| به منظور محاسبهی دبی انتقال رسوب در رودخانهها عمدتاً از معادلات تجربی استفاده میشود. متغیرهای به کار رفته در این معادلات خصوصیات جریان و رسوبات، مانند سرعت و عمق جریان، اندازهی ذرات رسوب است. برآورد انتقال رسوب با استفاده از این معادلات نیز بر پایهی اندازهگیری این خصوصیات صورت میگیرد. خطاهایی که در اندازهگیریهای این خصوصیات رخ میدهد و در کاربردهای مهندسی معمول است، بر صحت محاسبات انتقال رسوب تأثیر میگذارد. در تحقیق حاضر، انتشار خطای موجود در خصوصیات فیزیکی ورودی و تأثیر آن در برآورد انتقال بار رسوب بهصورت کمی بررسی شده است و بر اساس آن میزان حساسیت و نقاط ضعف و قوت چهار معادلهی انتقال بار کل رسوبات شامل: معادلات انگلند و هانسن، شِن و هانگ، مولیناس و وو، و یانگ و لیم تعیین شده است. از آنجایی که معادلات تجربی انتقال رسوب معادلاتی غیرخطی هستند از روش عددی مونت کارلو برای مقایسه معادلات استفاده شد. نتایج نشان میدهد که از بین عوامل فیزیکی ورودی، به ترتیب، سرعت جریان، اندازهی ذرات رسوب، و سپس ضریب زبری بیشترین، و تغییرات عمق جریان کمترین تأثیر را بر محاسبات انتقال رسوب دارند. همچنین نتایج این تحقیق نشان میدهد که از بین چهار معادلهی مورد بررسی، معادلهی مولیناس و وو کمترین و معادلهی شن و هانگ بیشترین حساسیت را نسبت به خطای موجود در دادههای خصوصیات فیزیکی ورودی دارند. در بیشتر حالات مورد بررسی، تفاوت مشاهده شده بین معادلهی شن و هانگ و معادلهی مولیناس و وو بسیار زیاد و در حدود چند صد درصد است. بنابراین توصیه میشود بهجز در شرایطی که اندازهگیریهای عوامل فیزیکی بهطور دقیق انجام شده است، معادلهی شن و هانگ به منظور محاسبه انتقال رسوب و یا استفاده در مدلهای هیدرودینامیکی بهکار برده نشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| انتقال رسوب؛ بار کل رسوب؛ انتشار خطا؛ حساسیت سنجی؛ روش مونت کارلو | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,439 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 562 |
||