استرهای فتالیک اسید به عنوان آلایندههای نوظهور فراگیر در محیط زیست و نقش آنها در تهدید امنیت غذایی و سلامت انسان: یک مطالعه مروری | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 52، شماره 8، آبان 1400، صفحه 2253-2277 اصل مقاله (1.46 M) | ||
| نوع مقاله: مروری | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2021.323985.668980 | ||
| نویسندگان | ||
| شایان شریعتی* 1؛ احمدعلی پوربابائی1؛ حسینعلی علیخانی1؛ کرامت اله رضائی تیره شبانکاره2؛ فاطمه شریعتی3 | ||
| 1گروه علوم و مهندسی خاک، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. | ||
| 2گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. | ||
| 3گروه محیط زیست، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| پلاستیسایزرها ترکیباتی هستند که به طور گسترده به منظور افزایش نرمی ترکیبات پلاستیکی و مشتقات مربوط به آن استفاده میشوند. استرهای فتالیک اسید بهعنوان بزرگترین گروه نرمکنندههای جهان به شمار میروند و مقدار مصرف این ترکیبات در جهان در حدود 10 میلیون تن در سال بوده که گردش مالی بالغ بر 20 هزار میلیون دلار را دربر میگیرد. این ترکیبات نیمهفرار بوده و سرطانزا، جهشزا و مختلکننده غدد درونریز میباشند. در این پژوهش به معرفی انواع استرهای فتالیک اسید و ساختار آنها، مسیرهای ورود آنها به اکوسیستمهای مختلف و بدن انسان، روشهای اندازهگیری در نمونههای محیطی و پژوهشهای انجام شده در سطح جهان و ایران پرداخته شده است. به دلیل پیوند ضعیف بین این ترکیبات با پلاستیکها، این آلایندهها بهراحتی میتوانند وارد محیط زیست شده و با ورود به زنجیره غذایی انسان سبب بروز بیماریهای زیادی مانند سرطان سینه، تیروئید، بیضه، مشکلات تولید مثلی، چاقی، آسم، قند و .... شوند. با توجه به این ویژگیها، استرهای فتالیک اسید در فهرست آلایندههای خطرناک سازمان محیط زیست کشور ایالات متحده آمریکا، چین و اتحادیه اروپا قرار دارند. متاسفانه در این زمینه پژوهشهای بسیار کمی در ایران انجام شده است. پژوهشهای انجام شده در رسوبات تالاب انزلی، آب خلیج چابهار و خاک پائیندست محل دفن زباله سراوان نشان داد غلظت استرهای فتالیک اسید بویژه دی اتیل هگزیل فتالات (پرکاربردترین نرمکننده جهان) بسیار بیشتر از آستانه خطر زیستمحیطی این آلایندهها در اکوسیستم است. امید است اطلاعات این مقاله مروری به شناخت هرچه بیشتر این ترکیبات و بررسی خطرات این آلاینده برای محیط زیست ایران کمک نماید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آلودگی زیستمحیطی؛ دی اتیل هگزیل فتالات؛ سرطان؛ فتالاتها؛ نرمکنندهها | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,127 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,318 |
||