مدلسازی و ارزیابی پتانسیل چشمههای آب زیرزمینی مبتنی بر GIS در حوزه آبخیز عمرک | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 52، شماره 8، آبان 1400، صفحه 2035-2047 اصل مقاله (2.27 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2021.320753.668919 | ||
| نویسندگان | ||
| حامد کریمی1؛ فریبرز یوسفوند* 2؛ سعید شعبانلو3؛ احمد رجبی4 | ||
| 1دانشجوی دکتری، گروه مهندسی آب، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران | ||
| 2گروه مهندسی آب، واحد کرمانشاه، دانشگاه ازاد اسلامی، کرمانشاه | ||
| 3دانشیار گروه مهندسی آب، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران | ||
| 4گروه مهندسی آب، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران | ||
| چکیده | ||
| امروزه تأمین آب به منظور تحقق اهداف توسعۀ پایدار، یکی از مهم ترین چالش ها در اکثر کشورهای جهان است. به همین دلیل، تعیین مناطق دارای پتانسیل آب زیرزمینی، از ابزارهای مهم در حفاظت، مدیریت و بهره برداری از منابع آب به شمار می رود. بنابراین هدف از این پژوهش تهیه نقشه پتانسیل چشمههای آب زیرزمینی با استفاده از یک مدل مشهور یادگیری ماشین (جنگل تصادفی) و یک مدل آماری (مدل نسبت فراوانی) و مقایسه کارایی این روشها در حوزه آبخیز عمرک، استان تهران میباشد. ابتدا 18 عامل مؤثر در ظهور چشمهها شامل: سازندهای سنگشناسی، فاصله از گسل، تراکم گسل، طبقات ارتفاعی، درصد شیب، جهت شیب، فاکتور طول شیب، نقشههای انحنا، فاصله از آبراهه، تراکم آبراهه، حداکثر ارتفاع، شاخص نمناکی، موقعیت شیب نسبی، بافت خاک، شاخص زبری سطح، شاخص همگرایی جریان و پوشش کاربری اراضی انتخاب شدند و نقشه آنها در نرمافزار ArcGIS10.5 و [1]SAGA تهیه گردید. پس از بررسی همخطی و طبقهبندی لایههای مؤثر با استفاده از روش شکستن طبیعی[2]، درصد فراوانی پتانسیل آب زیرزمینی در هر طبقه با استفاده از همپوشانی نقشه پراکنش چشمهها با هرکدام از لایهها به دست آمد. برای ارزیابی عملکرد مدلهای مذکور از منحنی مشخصه عملکرد نسبی(ROC) استفاده شد و میزان مساحت زیر منحنی (AUC) مدلهای جنگل تصادفی و نسبت فراوانی به ترتیب 88 و 72درصد بهدست آمد. نتایج نشان داد که هر دو روش تخمینگرهای مناسبی برای تهیه نقشه پتانسیل چشمه آب زیرزمینی در منطقه مورد مطالعه هستند. اما مدل جنگل تصادفی با مقدار مساحت زیر منحنی بالاتر روش بهتری برای شناسایی و پهنهبندی پتانسیل چشمههای آب زیرزمینی معرفی گردید. [1] System for automated geoscientific analyses [2] Natural Break | ||
| کلیدواژهها | ||
| پتانسیل آب زیرزمینی؛ چشمه؛ مدل نسبت فراوانی؛ مدل جنگل تصادفی؛ منحنی مشخصه عملکرد نسبی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 988 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 666 |
||