بازشناسی شهر ساسانی ـ اسلامی سیروان بر پایۀ متون تاریخی و شواهد باستانشناسی | ||
| پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامی | ||
| دوره 54، شماره 1، شهریور 1400، صفحه 259-283 اصل مقاله (1.06 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhic.2021.310620.654183 | ||
| نویسندگان | ||
| فرشاد کرم زاده* 1؛ یونس یوسف وند2 | ||
| 1دانش آموخته دوره دکتری تاریخ علم دورۀ اسلامی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی تهران | ||
| 2دانش آموخته دوره دکتری باستانشناسی دوره اسلامی، دانشگاه تربیت مدرس تهران | ||
| چکیده | ||
| براساس متون تاریخی و جغرافیایی، سابقۀ سیروان/ شیروان، یکی از شهرهای مهم منطقۀ جبال، به دورۀ حکومت ساسانی باز میگردد. این شهر در قرون نخستین اسلامی رونق بسیار داشت و متون تاریخی از آنجا بهعنوان کرسی ولایت ماسبذان و یکی از شهرهای مهم ایالت جبال نام بردهاند، اما پس از دوره ای حیات پررونق، از میانۀ سده چهارم ق از رونق آن کاسته شد. علیرغم اهمیت شهر سیروان، تاکنون پژوهشی برای شناخت موقعیت مکانی، عوامل رشد و گسترش این شهر و سپس افول آن صورت نگرفته است. در پژوهش پیشرو، با مطالعۀ متون تاریخی و شواهد باستانشناسی، ضمن بازشناسی شهر سیروان، عوامل تأثیرگذار در مکانگزینی، رشد و گسترش و همچنین انقراض آن بررسی خواهد شد. رویکرد تحقیق، تاریخی است و یافتهها با مطالعات اسنادی و مشاهدات میدانی جمعآوری شده است. بنابر نتایج، موقعیت مکانی شهر ساسانی ـ اسلامی سیروان با محوطۀ باستانی واقع در روستای کنونی سَرابکَلان شهرستان سیروان استان ایلام منطبق است. در کنار عوامل طبیعی (همچون زلزله) و کاهش اهمیت سیاسی منطقه، راههای ارتباطی نیز در پی انقراض حکومت آلحسنویه از سدۀ چهارم ق به بعد از رونق افتاد و در مجموع، این عوامل بیشترین نقش را در انقراض شهر سیروان داشت. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مکانیابی؛ جغرافیای تاریخی؛ شواهد باستانشناسی؛ ماسبذان؛ سیروان؛ سرابکلان | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 841 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 846 |
||