حسبه نویسی در تمدن اسلامی تا سدۀ نهم ق؛ علل و مؤلفهها | ||
| پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامی | ||
| دوره 54، شماره 1، شهریور 1400، صفحه 137-153 اصل مقاله (236.18 K) | ||
| نوع مقاله: مروری | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhic.2021.319059.654216 | ||
| نویسنده | ||
| محمد رضائی* | ||
| استادیار گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان | ||
| چکیده | ||
| از سدۀ سوم ق، به موازات شکل گیری سازمان ها و نظم اجتماعی، حسبه نویسی نیز در حال تکوین بود و تا سدۀ نهم ق با فراز و نشیبهایی تداوم یافت. عوامل متعددی همچون نگرانی از انحرافات، امربهمعروف و انتقال تجربه در نگارش این گونه منابع نقش داشته و از مؤلفههای مذهبی در قالب رویکردهای فقهی و مسائل محلی متأثر شده است. در پژوهش حاضر کوشش شده است تا با روش توصیفی ـ تحلیلی و منابع کتابخانهای، علل نگارش، مؤلفههای تأثیرگذار و ویژگیهای حسبه نویسی تا سدۀ نهم ق بررسی و به این پرسش ها پاسخ داده شود: عوامل، زمینهها و مؤلفههای مؤثر بر تکوین و تداوم حسبه نویسی در تمدن اسلامی چه بود؟ علل چندی مانند رونق شهرنشینی و پیچیدگی روابط اجتماعی، نگرانی های دینی و انتقال تجربه، زمینۀ نگارش چنین آثاری را پدید می آورد و رویکرد فقهی، مسائل محلی و جایگاه نویسندگان، موجب تفاوتهایی میان آثار موجود در این باب شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حسبه؛ علل و عوامل؛ فقها؛ محتسب؛ محتوا | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,535 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 712 |
||