محنه اشعریان و بررسی دفاعیههای قشیری و بیهقی در رویارویی با آن | ||
| پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامی | ||
| دوره 54، شماره 1، شهریور 1400، صفحه 117-135 اصل مقاله (274.33 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhic.2021.310798.654184 | ||
| نویسندگان | ||
| محسن رحیمی دشت آبادی1؛ سید علاء الدین شاهرخی* 2؛ محسن رحمتی3؛ داریوش نظری4 | ||
| 1دانشجوی دکترای تاریخ اسلام دانشگاه لرستان | ||
| 2دانشیار گروه تاریخ دانشگاه لرستان | ||
| 3استاد گروه تاریخ دانشگاه لرستان | ||
| 4استادیار گروه تاریخ دانشگاه لرستان | ||
| چکیده | ||
| یکی از مهمترین رویدادهای عقیدتی جهان اسلام در اوایل دوره سلجوقیان، ماجرای محنه اشعری است که در سال445ق در نیشابور اتفاق افتاد و در پی آن علمای اشعری از وعظ و تدریس منع شدند و تحت تعقیب قرار گرفتند. نخبگان اشعری برای مقابله با این اتهامات نخست به اقدامات سیاسی - نظامی روی آوردند، اما به موازات آن به دفاع قلمی پرداختند و علمایی چون ابوالقاسم قشیری و ابوبکر بیهقی رسالههایی تألیف کردند. در این پژوهش، با روش توصیفی- تحلیلی ضمن بررسی علل حادثه محنه و مقتضیات زمانی و مکانی آن، دفاعیههای مذکور و ساختار حاکم بر آنها تحلیل و تبیین شده است. بنابر یافتههای این پژوهش، رجال اشعری در دفاعیههای خود می کوشیدند با بهرهبرداری از محنه در جهت تثبیت اندیشه اشعری به عنوان اندیشه اصولی اهلسنت و معیار راستکیشی گام بردارند و ضمن تشریح آراء اشعری با تعمیم این عقیده به تمام اهلسنت، حمایت جامعه و علمای سنی را کسب و از سویی، با معرفی عاملان محنه به عنوان دشمنان اهلسنت، از فشارها و تعقیبات سیاسی جلوگیری کنند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| محنه؛ اشعری؛ دفاعیه؛ قشیری؛ بیهقی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 952 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 673 |
||