فرایند فقهی در تنافی دو واجب ضمنی | ||
| مجله علمی "پژوهشهای فقهی" | ||
| دوره 18، شماره 2، تابستان 1401، صفحه 665-687 اصل مقاله (713.34 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jorr.2021.309729.1008926 | ||
| نویسندگان | ||
| هادی همتیان* 1؛ علی بحری2 | ||
| 1استاد حوزۀ علمیۀ قم، قم، ایران | ||
| 2استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر بهمنظور تبیین راهکار فقیه در مواجهه با ناسازگاری دو واجبِ ضمنی در مقام عمل، به روش توصیفی تحلیلی و با رویکردی اجتهادی انجام پذیرفت. مسئله از زمان شیخ طوسی تاکنون مورد توجه فقیهان بوده و چهار دیدگاه در این باره مطرح شده است. در پژوهش حاضر دیدگاه تزاحم، تعارض و دوران بین دو بدل اضطراری در مسئله رد شده و دیدگاه چهارم پذیرفته شد؛ براساس این دیدگاه فرایند فقهی در تنافی دو واجب ضمنی در یک مرکب شرعی بدینشرح است که فقیه به انجام جزء یا شرط اول از اجزا و شروطی که یکی از آنها مقدور است، حکم میکند. در ادامه اگر در جزء یا شرط دوم، توان انجام نبود، نوبت به مأموربه ناقص میرسد و در نهایت اگر توانایی انجام مأموربه ناقص هم نبود، نوبت به بدل و جایگزین میرسد؛ البته در شروطی که تقدم و تأخر در آنها نیست، همچنین در اجزا و شروط ناسازگار در دو مرکب شرعی در صورت عدم مزیت و ترجیح بین یکی از آن دو حکم به تخییر میشود؛ بدینترتیب، هیچگونه تنافی بین اجزا و شروط در مرکب ارتباطی متصور نیست و نظریۀ تزاحم، تعارض و دوران بین دو بدل اضطراری در مرکبهای ارتباطی سالبه به انتفاء موضوع میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بدل اضطراری؛ تزاحم؛ تنافی؛ تعارض؛ فرایند فقهی؛ واجب ضمنی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 510 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 465 |
||