پوشش زنان در دو نسخه قاجاری فرهاد و شیرین صنیعالملک و شاهنامه عمادالکتاب از منظر افسانه چشم معصوم ارنست گامبریج | ||
| نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی | ||
| دوره 26، شماره 2، تابستان 1400، صفحه 93-104 اصل مقاله (778.06 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfava.2020.298971.666436 | ||
| نویسنده | ||
| آمنه مافی تبار* | ||
| دانشگاه هنر تهران | ||
| چکیده | ||
| دورة اول نقاشی عصر قاجار با حکومت فتحعلیشاه و پیکرنگاریدرباری شناخته میشود. دورة دوم با سلطنت ناصرالدینشاه نضج گرفته و با رواج طبیعتگرایی تا انتهای این سلسله، ادامة حیات میدهد. عموم هنرهای هر زمان به خصایص رایج در عصر خود وفاداری نشان میدهند، اما برخی از تصاویرِ نسخ خطی نیمة دوم قاجار، وامدار پیکرنگاریدرباری در دورة اول هستند و این مسئله در تجسّم پوشش زنانه نمود بارزی دارد. ازسویی ارنست گامبریچ، باور دارد هر هنرمند از همسلکانش بیشتر از واقعیّت تأثیر میپذیرد، امری که وی به افسانه بودن معصومیت چشم تعبیر میکند و آن را مقابل اصالت بالفطرة ذهن قرار میدهد. نظر به چنین دیالکتیکی، پرسش این است: از منظر افسانه چشم معصوم ارنست گامبریچ، تفاوت سبکی پوشش زنانه در تصاویر دو نسخة متأخّر قاجاری یعنی فرهاد و شیرین صنیعالملک (عهد ناصری) و شاهنامه عمادالکتاب (عهد مظفری) چه چیزی را نشان میدهد؟ نتیجه به شیوة تطبیقی تحلیلی و با تدقیق در چهار نگاره، گواه آن است پوشش زنان در نسخة فرهاد و شیرین صنیعالملک بهخصایص دورة دوم و بروز آن در اجتماع ارجاع میدهد درمقابل، بهعکس بردار تاریخی، صور زنانه در شاهنامه عمادالکتاب درمقایسه با پیکرنگاریدرباری ارزشهای واقعیاش را بازگو میکند. این امر نشانگر آن است برخلاف آموزشهای صنیعالملک که متأثّر از طبیعتگرایی غربی بود، نقاش ناشناس عمادالکتاب، از سلف نگارگران سنتی بوده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قاجار؛ شاهنامه عمادالکتاب؛ فرهاد و شیرین صنیعالملک؛ افسانه چشم معصوم؛ ارنست گامبریچ | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,944 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,177 |
||