نقدی بر ماهیت میترائیسم معبد مراغه | ||
| مطالعات باستان شناسی | ||
| مقاله 6، دوره 13، شماره 1 - شماره پیاپی 25، بهار 1400، صفحه 117-138 اصل مقاله (1.52 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jarcs.2020.298298.142853 | ||
| نویسندگان | ||
| بهروز عمرانی* 1؛ امین مرادی2 | ||
| 1دانشیار گروه باستانشناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| 2پژوهشگر پسادکتری دانشگاه اتوفریدریش بامبرگ، آلمان | ||
| چکیده | ||
| مطالعات صورت گرفته پیرامون معماری صخرهای بنای موسوم به «معبد مراغه» هرچند منجر به تأیید کارکردهای آئینی مذهبیِ آن بوده است؛ با این حال، کنجکاویهای صورت گرفته در زمینۀ هویت معماری و انتساب آن به آئینهای کهن ایرانی از جمله مهرپرستی، بدون ابراز استدلالهای علمی، ساختار کلی این مجموعۀ مذهبی را با ابهامات جدی مواجه ساخته است. تحقیق پیشرو بر آن است تا با استفاده از راهبرد تحلیلی-تطبیقی ضمن رد نظریۀ مهرپرستی در آن، با بازبینیِ سابقۀ حضور ایلخانان در آذربایجان و توصیفات فضلالله همدانی مبنی بر علاقۀ آنان به ایجاد معابد در شهرهای خوی، تبریز و مراغه، همچنین تطبیق فضایی معبد مراغه با نمونه غار-معبدهای پراکنده در حوزۀ فرهنگی شرق دور، راهگشای افقهای نوینی در رابطه با این مجموعۀ معماری دستکند در ایران باشد. مطابق نتایج به دست آمده نه تنها هیچ یک از ملزومات معماری معابد مهرپرستی موجود در ایران و خارج از مرزهای آن از جمله رواقهای جانبی و محراب در معماری صخرهای مراغه وجود ندارد، بلکه ترکیب فضایی تالار مستطیل شکلِ مرکزی منتهی به اتاق مقدس و حجرههای پیرامونی آن بازگشتی ارادی به معماری مذهبی دوره ایلخانی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| معماری ایلخانی؛ معماری دستکند؛ معبد مراغه؛ معماری میترائیسم | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,593 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,186 |
||