بررسی روابط متقابل مولفههای کشاورزی اقلیم هوشمند با استفاده از تکنیکDEMATEL | ||
| تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران | ||
| مقاله 9، دوره 52، شماره 3، پاییز 1400، صفحه 569-589 اصل مقاله (1.57 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijaedr.2019.260450.668619 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم روستایی1؛ علی اسدی* 2؛ خلیل کلانتری3 | ||
| 1دانشجوی دکتری توسعه کشاورزی، گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران | ||
| 2استاد گروه مدیریت و توسعه دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران | ||
| 3استاد گروه مدیریت و توسعه کشاورزی،دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران | ||
| چکیده | ||
| تغییر اقلیم یکی از بزرگترین چالشهای پیشروی بشر در قرن حاضر است که ادامه آن تهدید بزرگی برای آینده بشری و محیط زیست خواهد بود. کشاورزی به علت وابستگی زیاد به شرایط اقلیمی، بیش از سایر بخشها در معرض خطرهای تغییرات اقلیمی قرار دارد و از آنجا که کشورهای در حال توسعه به شدت به کشاورزی وابستهاند، تأثیر تغییراقلیم بر تولیدات این کشورها مخاطرات جدی را به همراه خواهد داشت. بهبود امنیت غذایی همزمان با کنترل تغییر اقلیم و حفظ اکوسیستمهای حیاتی، نیازمند گذار به سوی سامانههای پربازدهتر تولید محصولات کشاورزی میباشد که نهادهها را به شکلی کاراتر مصرف کنند، نوسان کمی دارند، دارای پایداری بیشتری در تولیدات هستند و در مقابل تغییرات ناگهانی و بلندمدت اقلیم انعطاف بیشتری از خود نشان دهند. سازمان خواروبار جهانی الگویی را موسوم به کشاورزی اقلیم هوشمند به عنوان یک نظام کشاورزی تابآور و مولد جهت مدیریت بهتر منابع در شرایط تغییر اقلیم معرفی کرده است. این الگو سه اصل ایجاد ظرفیت تابآوری و سازگاری با شرایط تغییر اقلیم، افزایش پایدار بهرهوری و درآمد در بخش کشاورزی و کاهش یا حذف انتشار گازهای گلخانهای در صورت امکان را مدنظر قرار میدهد. هدف از این پژوهش شناسایی و استخراج روابط متقابل (تاثیرگذار یا تاثیرپذیر، روابط علی و معلولی) مولفههای کشاورزی اقلیم هوشمند و میزان تعامل آنها با این نظام کشاورزی است. پژوهش از نوع کاربردی و روش پژوهش از نوع توصیفی- پیمایشی بود. جامعه آماری پژوهش خبرگان و اساتید توسعه کشاورزی، ترویج و آموزش کشاورزی، اقلیم و خاکشناسی دانشگاه تهران بودند که 15 نفر از آنها از طریق نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه میباشد که روایی (ظاهری و محتوایی) آن بر اساس نظر اساتید دانشگاه تهران تأیید گردید. در این تحقیق برای تجزیه و تحلیل دادهها از نرمافزار Excel و تکنیک دیمتل استفاده گردیده است. روش دیمتل از روشهای تصمیمگیری چند معیاره بر اساس مقایسههای زوجی است. از یافتههای این تحقیق، دو مدل روابط کلی بین مولفهها و مدل روابط بین زیرمولفهها استخراج گردید. با توجه به نتایج تحقیق اثرگذارترین متغیر در بین مولفههای اصلی کشاورزی اقلیم هوشمند، افزایش سازگاری با شدت اثر 34/0 و اثرپذیرترین متغیر، پایداری درآمد با شدت اثر 44/0- میباشد و همچنین کشاورزی اقلیم هوشمند با ضریب 18/11 بیشترین تعامل (هم اثر میگذارد و هم اثر میپذیرد) و پایداری درآمد با ضریب 63/8 کمترین تعامل را با سایر مولفهها و خود نظام کشاورزی دارد. نتایج حاکی از این است که در بین زیرمولفههای اصلی کشاورزی اقلیم هوشمند اثرگذارترین متغیر، بهبود مدیریت آب با شدت اثر 59/0 و اثرپذیرترین متغیر، حفظ کاربری اراضی با شدت اثر 53/0- میباشد و از لحاظ تعامل، کشاورزی اقلیم هوشمند با ضریب 14/3 بیشترین و بیمه محصولات کشاورزی با ضریب 55/0 کمترین تعامل را با سایر زیرمولفهها و خود نظام کشاورزی دارد. در انتها با توجه به نتایج و یافتههای حاصل از تحقیق، پیشنهادهای لازم در قالب سه بخش افزایش سازگاری، پایداری درآمد و کاهش گاز گلخانهای بیان شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تغییر اقلیم؛ کشاورزی اقلیم هوشمند؛ تکنیک DEMATEL | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,773 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 974 |
||