کارایی فنی آب و تعیین عوامل مؤثر بر پذیرش تکنولوژی نوین آبیاری با تأکید بر نقش سرمایه اجتماعی (تولیدکنندگان پسته شهرستان سیرجان) | ||
| تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران | ||
| مقاله 5، دوره 52، شماره 3، پاییز 1400، صفحه 507-523 اصل مقاله (1.04 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijaedr.2021.311351.668958 | ||
| نویسنده | ||
| ژاله کورکی نژاد* | ||
| استادیار اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه پیام نور، سیرجان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| سرمایه اجتماعی بهعنوان عامل تولیدی کیفی، ابزاری برای اصلاح کارایی و بهرهوری کشاورزان است. یکی از راههای نیل به توسعه توجه کردن به سرمایه اجتماعی و توانمندسازی و آگاه کردن کشاورزان از طریق تقویت ابعاد مختلف این نوع سرمایه میباشد. پسته بهعنوان طلای سبز نقش مهمی در بخش کشاورزی شهرستان سیرجان دارد. یکی از بزرگترین مشکلات کشاورزان تولیدکننده پسته، محدودیت شدید منابع آبی است. با این وجود، تعداد زیادی از کشاورزان از روش سنتی به آبیاری میپردازند. در این تحقیق، ابتدا 285 کشاورز تولیدکننده پسته در شهرستان سیرجان براساس فرمول کوکران انتخاب شدند و براساس نوع روش آبیاری (سنتی یا مدرن) به دو گروه تقسیم شدند. سپس، ابعاد مختلف سرمایه اجتماعی براساس نظر Putnum در این دو گروه ارزشگذاری شد و در حضور این عامل کارایی نهاده آب محاسه شد. با استفاده از مدل توبیت عوامل مؤثر بر کارایی آب و با کاربرد مدل لاجیت فاکتورهای تأثیرگذار بر پذیرش تکنولوژی آبیاری نوین با تأکید بر نقش سرمایه اجتماعی مورد بررسی قرار گرفتند. دادهها با استفاده از ابزار پرسشنامه در سال 98-1397 جمعآوری شدند. با توجه به نتایج، شاخص سرمایه اجتماعی در هر دو گروه مورد بررسی، براساس ابعاد اعتماد و هنجارها و انسجام اجتماعی در سطح متوسط و از نظر مشارکت و شبکههای اجتماعی در سطح پایین ارزیابی شد. میانگین کارایی آب (CRS) با احتساب سرمایه اجتماعی و بدون احتساب آن در بین کشاورزانی که از روش آبیاری سنتی استفاده میکنند، به ترتیب 31 و 27 درصد و این مقادیر در گروه کشاورزانی که با روشهای جدید با آبیاری میپردازند بهترتیب 67 و 58 درصد تعیین شد. یافتهها نشان داد متغیرهای شرکت در برنامههای صرفهجویی آب، تحصیلات، سرمایه اجتماعی، قیمت آب و نوع آبیاری تأثیر مثبت بر کارایی فنی آب دارند. بهعلاوه متغیرهای دسترسی به اعتبارات بانکی، میزان درآمد، سرمایه اجتماعی و قیمت آب بیشترین تأثیر مثبت بر پذیرش آبیاری نوین توسط کشاورزان داشتند. توصیه میشود دولت با تشویق کشاورزان جهت تجمیع پساندازهای کشاورزان خرد و یکپارچهسازی باغات از طریق تعاونیهای کشاورزی و آببران که مهمترین منبع تشکیل و تقویت سرمایه اجتماعی در بین کشاورزان است، در جهت افزایش کارایی آب و گسترش استفاده از سیستم آبیاری نوین گام بردارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آبیاری نوین؛ پذیرش؛ پسته؛ سرمایه اجتماعی؛ کارایی آب | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 940 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 576 |
||