شناسایی ارتباط سنتی جوامع محلی زاگرس با ارزشهای گیاهان (مطالعه موردی: شهرستان نورآباد ممسنی، استان فارس) | ||
| نشریه جنگل و فرآورده های چوب | ||
| دوره 74، شماره 1، بهار 1400، صفحه 29-42 اصل مقاله (476.63 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfwp.2020.307667.1124 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی پورهاشمی* 1؛ مهدی کاکاوند2؛ پریسا پناهی1؛ ابراهیم محمدی3؛ مازیار حیدری4 | ||
| 1دانشیار، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری جنگلداری، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران | ||
| 3کارشناس ارشد مرتعداری، اداره منابع طبیعی شهرستان نورآباد ممسنی، نورآباد ممسنی، ایران | ||
| 4استادیار، بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سنندج، ایران | ||
| چکیده | ||
| یکی از اولین و عمیقترین روابط انسان با محیط، استفاده از ارزشهای دارویی گیاهان برای رفع نیازمندیهای خود میباشد. جنگلهای زاگرس مهد تمدنهای کهن ایران و دربرگیرنده جوامع محلی فراوانی است که هریک شامل گنجینهای گرانبها از دانشهای سنتی مرتبط با گیاهان دارویی هستند که یکی از موضوعات اصلی در دانش گیاهمردمنگاری است. در این پژوهش، این دانش در سامان عرفی پیراشکفت شهرستان نورآباد ممسنی در استان فارس مطالعه شد. اطلاعات این پژوهش با روش نمونهگیری گلولهبرفی، استفاده از مطلعین کلیدی و انتخاب هدفمند با استفاده ترکیبی از روشهای مصاحبه، مشاهده مستقیم و مشاهده مشارکتی بهدست آمد. دادهها با استفاده از شاخصهای کمی فراوانی نسبی نقلقول، ارزش استفاده و شاخص اهمیت فرهنگی تحلیل شدند. به استناد نتایج، 38 گونه گیاهی دارویی در منطقه شناسایی شد که بیشترین آنها (16 درصد) متعلق به خانواده کاسنی (Asteraceae) بوده و از نظر فرم رویشی، عمده آنها (47 درصد) جزو گیاهان علفی چندساله بودند. برگ و گل بهترتیب با 28 و 18 درصد سهم کل، بیشترین اندام مورد استفاده دارویی بودند. بیشترین شیوه مصرف سنتی گیاهان بهصورت خوراکی (36 درصد) و دمکرده و دمنوش (30 درصد) بود. از نظر شاخص فراوانی نسبی نقلقول، 11 گونه (شامل 5 گونه چوبی) دارای بیشترین ارزش بودند. بیشترین مقدار شاخص ارزش استفاده (83/0) مربوط به گیاه تاتوره بود و از نظر شاخص اهمیت فرهنگی نیز گونههای اسفند، برودار، خنجوک و بومادران بیشترین مقادیر را داشتند. نتایج این پژوهش بیانگر غنای دانش سنتی گیاهان دارویی در منطقه مورد مطالعه بود که در صورت تکرار در سایر مناطق جنگلی زاگرس، میتواند در تدوین این دانش نقش بهسزایی داشته باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| جنگلهای زاگرس؛ خواص دارویی؛ شیوه مصرف سنتی؛ فرم رویشی؛ گیاهمردمنگاری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,990 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 880 |
||