پیشنگری دمای ایران در آینده نزدیک (2040-2021) بر اساس رویکرد همادی چند مدلی CMIP6 | ||
| پژوهش های جغرافیای طبیعی | ||
| دوره 53، شماره 1، بهار 1400، صفحه 75-90 اصل مقاله (2.1 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jphgr.2021.308361.1007551 | ||
| نویسندگان | ||
| آذر زرین* 1؛ عباسعلی داداشی رودباری2 | ||
| 1استادیار آبوهواشناسی، گروه جغرافیا، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد | ||
| 2پژوهشگر پسادکتری آب و هواشناسی، گروه جغرافیا، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد | ||
| چکیده | ||
| هدف از این پژوهش پیشنگری دمای ایران بر اساس رویکرد همادی چندمدلی (MME) با کاربست مدلهای CMIP6 است. برونداد پنج مدل برای دورة تاریخی (1995-2014) و آیندة نزدیک (2012-2040) تحت دو سناریوی بدبینانه (SSP3-7.0) و خیلی بدبینانه (SSP5-8.5) بهکار گرفته شد. برای درستیسنجی مدلها از سنجههای آماری MBE و NRMSE و دادههای دمای روزانة 120 ایستگاه همدید استفاده شد. از روشهای تغییر عامل دلتا (DCF) و میانگین وزنی مستقل (IWM) بهترتیب برای تصحیح اریبی و ایجاد یک مدل همادی استفاده شد. برای آشکارسازی تنشهای گرمایی از شاخص طول مدت گرما (WSDI) استفاده شد. نتایج نشان داد که تصحیح اریبی و همادیکردن مدلها با روش IWM پیشنگری دمای سالانه را بهویژه در مناطق خشک و نیمهخشک نسبت به مناطق مرطوب شمالی بهبود میبخشد. نتایج کلی نشان داد که بر اساس سناریوهای SSP3-7.0 و SS5-8.5، میانگین دمای سالانة کشور بهترتیب 13/1 و 26/1 درجة سلسیوس افزایش خواهد یافت. کمینة بیهنجاری در جنوب شرق و بیشینة آن در مناطق شمال غربی و مرکزی ایران اتفاق میافتد. شاخص طول مدت گرما نیز بیهنجاری مثبت را برای آینده نشان میدهد. بر اساس سناریوی SSP5-8.5، بیشینة این شاخص در سواحل جنوبی ایران بیهنجاری مثبت 5/74 روز را نشان میدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ایران؛ پیش نگری دما؛ شاخص WSDI؛ مدل های CMIP6؛ مدل همادی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,747 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,415 |
||