شواهد میکرومورفولوژیکی هوازدگی بازالت و شیشه آتشفشان در خاکهای مناطق نیمهخشک البرز میانی | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 52، شماره 2، اردیبهشت 1400، صفحه 379-394 اصل مقاله (3.27 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2021.312469.668775 | ||
| نویسندگان | ||
| علیرضا راهب* 1؛ احمد حیدری2؛ بهاره کریم زاده3 | ||
| 1استادیار گروه علوم و مهندسی خاک-دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی- پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران-کرج-ایران | ||
| 2استاد گروه علوم و مهندسی خاک-دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی- پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران-کرج-ایران | ||
| 3دانشجوی کارشناسی ارشد گروه علوم و مهندسی خاک-دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی- پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران-کرج-ایران | ||
| چکیده | ||
| با توجه به اینکه بخش عمدهای از ایران را مناطق خشک و نیمهخشک فرا گرفته است، چگونگی تشکیل عوارض خاکساخت موجود در خاک در فهم بهتر مباحث علوم خاک در این مناطق بسیار مهم و تاثیرگذار است. مواد مادری یکی از عوامل اصلی کنترلکننده خصوصیات خاک در مناطق خشک و نیمهخشک است. بازالت و شیشه آتشفشانی از جمله سنگهای آذرین حاوی کانیهای حساس به هوازدگی هستند. محصولات هوازدگی آنها به صورت کانیهای ثانویه و کاتیونهای مختلف در خاک انباشته میشوند و مصرف این محصولات طی فرآیندهای مختلف به تشدید هوازدگی و تشکیل و تکامل خاک خواهد انجامید. در این تحقیق ویژگیهای مورفولوژی و فیزیکوشیمایی خاکهای تشکیل شده بر روی سنگ مادر بازالت در هشت خاکرخ در منطقه نیمهخشک البرز میانی مورد مطالعه قرار گرفت و سپس خصوصیات میکرومورفولوژیکی در شش مقطع نازک مطالعه شد. مشاهدات میکرومورفولوژی شواهد مختلفی از وقوع فرآیندهای هوازدگی را نشان داد. تشکیل پوششهای زیرسطحی و گرهکهای اکسید آهن و منگنز، ساختمان میکروسکوپی مکعبی و تحول آن در خاکرخهای مختلف از مکعبی نیمهزاویهدار به مکعبی زاویهدار، پوششهای رسی لایه لایه که نشان از رسوب دورهای این لایهها در شرایط مساعد داشت، و تشکیل انواع عوارض خاکساخت کربناتی مانند گرهکها، پوششها و پوششهای زیرسطحی، پرشدگی حفرات با کریستالهای میکریتی و اسپاریتی همگی حاکی از وجود دورههای متناوب خشک و مرطوب و اثر این دورهها در پیشرفت فرآیندهای هوازدگی دارد. از دیگر نتایج جالب توجه در مطالعه میکرومورفولوژی خاکهای منطقه موردمطالعه، حجم زیاد رس تولید شده در برخی از خاکرخها به علت شدت هوادیدگی بیشتر شیشه آتشفشان بود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بازالت؛ تشکیل خاک؛ عوارض خاکساخت؛ میکرومورفولوژی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,034 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 789 |
||